یعنی چه
واژه «یهمس» یک فعل مضارع عربی (صیغه مفرد مذکر غایب) است که به معنای آهسته صحبت کردن، درگوشی گفتن و تولید صدای بسیار ضعیف و پنهانی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با فتح ی، سکون ه، کسر م و ضم س به صورت «یَهْمِسُ» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۴ حرف دارد و به عنوان معادل عربی برای عباراتی چون «پچپچ میکند» یا «آهسته میگوید» شناخته میشود.
به انگلیسی
رایجترین و دقیقترین معادل انگلیسی برای فعل مضارع یهمس، عبارت He whispers است.
به عربی
در خود زبان عربی، این فعل با کلماتی نظیر «يُسِرُّ» یا عباراتی مثل «يتكلم بصوت خفي» مترادف و هممعنی است.
به فارسی
این کلمه در زبان فارسی معیار به عنوان یک واژه مستقل و اصیل وجود ندارد، بلکه یک وامواژه و فعل صرفشده عربی است که در متون و کتابهای آموزشی به معادلهای فارسی «پچپچ میکند»، «نجوا میکند» و «آهسته میگوید» ترجمه میشود.
در قرآن
خودِ ساختار فعلی «یَهْمِسُ» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما مصدر آن یعنی واژه «هَمْس» یکبار در آیه ۱۰۸ سوره مبارکه طه («فَلَا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْسًا») در توصیف ابهت و خشوع روز قیامت آمده که به معنای صدایی نرم، پنهان و پچپچگونه است. همچنین در دانش تجوید، به حروفی که هنگام تلفظ آنها جریان هوا قطع نمیشود، حروف مَهموسه میگویند.
نماد چیست
این واژه و ریشه آن در ادبیات و فرهنگ، نمادی از پنهانکاری، رازگویی و صمیمیت میان دو فرد است. در متون دینی و قرآنی نیز به عنوان نمادی از خشوع، ترس و عظمت فضا به کار میرود؛ به طوری که از شدت ابهت، توان بلند صحبت کردن سلب شده است.
جمعبندی و توضیح کامل یهمس
واژه «یَهْمِسُ» در اصل یک فعل مضارع عربی از ریشه سه حرفی (هـ م س) است که به زبان فارسی راه یافته و بیشتر در متون آموزشی، دینی و کتابهای درسی عربی دیده میشود. این کلمه به معنای پچپچ کردن، نجوا کردن و سخن گفتن با صدایی بسیار آرام و پنهانی است، به طوری که دیگران به سختی آن را بشنوند. در زبان فارسی معادل مستقل و همخانواده اصیلی ندارد و باید آن را یک واژه بیگانه/وامواژه دانست.
اگرچه خود این فعل در قرآن کریم نیامده، اما مصدر آن یعنی «همس» در سوره طه برای توصیف فضای آرام و پرابهت قیامت به کار رفته است. همچنین در علوم قرآنی و تجوید، صفت همس به ویژگیِ حروف بیصدا یا مهموسه اشاره دارد. در کل، این کلمه در ساختار چهار حرفی خود در جدولها و فرهنگهای لغت، نماد رازآلودگی، صمیمیت و پنهانکاری به شمار میرود.