یعنی چه
واژهٔ «اتفتح» در فرهنگهای لغت زبان فارسی ثبت نشده است. این کلمه در واقع یک فعل ماضی در گویشهای محاورهای زبان عربی (بهویژه لهجهٔ مصری) است که معادل فعل مطاوعه یا مجهول بوده و به معنای «باز شد» یا «گشوده شد» به کار میرود.
تلفظ
در گویشهای عربی این کلمه معمولاً به صورت «اِتْفَتَح» (Et-fatah) تلفظ میشود و بر استرس هجای آخر یا ماقبل آخر بسته به لهجه محلی تأکید میگردد.
در جدول
این کلمه معمولاً در جدولهای کلمات متقاطع فارسی به عنوان یک لغت اصیل مطرح نمیشود، اما پاسخ دقیق آن دارای ۵ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم که چیزی باز شده است، از حالت مجهول یا گذشتهٔ فعل Open استفاده میشود.
به عربی
خود واژهٔ «اتفتح» در دستهٔ عربی عامیانه قرار میگیرد. معادل استاندارد و فصیح آن در زبان عربی، فعل ماضی از باب انفعال یعنی «اِنْفَتَحَ» است.
به فارسی
معادل دقیق این فعل در زبان فارسی «باز شد» یا «گشوده شد» است. گاهی ممکن است فارسیزبانان آن را به اشتباه به جای کلمهٔ «تَفَتُّح» (به معنی شکوفا شدن و باز شدن) در متون به کار ببرند.
در قرآن
کلمهٔ عامیانهٔ «اتفتح» با این املا و ساختار به هیچ وجه در قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، مشتقات ریشهٔ آن یعنی «ف ت ح» بسیار پرکاربرد هستند؛ از جمله کلمهٔ «فتح» به معنای پیروزی و گشایش (مانند آیهٔ معروف إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحاً مُبِیناً).
نماد چیست
خود این کلمه در ساختار عامیانهاش نماد خاصی در ادبیات رسمی محسوب نمیشود، اما ریشهٔ آن (فتح) در فرهنگ اسلامی و شرقی همواره نماد گشایش کارها، پیروزی بر مشکلات، رهایی از سختیها و آغاز خیر و نصرت الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل اتفتح
واژهٔ «اتفتح» یک کلمهٔ اصیل و معیار در زبان فارسی نیست و نباید آن را با واژگانی نظیر «تفتّح» (به معنای شکوفایی) یا «افتتاح» اشتباه گرفت. این کلمه در حقیقت متعلق به گویشهای محاورهای و عامیانهٔ زبان عربی، بهخصوص لهجهٔ مصری است که به عنوان فعل ماضی برای بیان باز شدن و گشوده شدن چیزی به کار میرود.
معادل فصیح این کلمه در زبان عربی «اِنفَتَح» است که از ریشهٔ سهحرفی «ف ت ح» مشتق شده است. اگرچه خود این ترکیب عامیانه راهی به متون کلاسیک و قرآن کریم نیافته، اما ریشهٔ آن از پرکاربردترین واژگان در فرهنگ اسلامی است که مفاهیم بلندی چون پیروزی، نصرت الهی، رفع بنبستها و گشایش در کارها را تداعی میکند.