یعنی چه
این واژه در متون رسمی، حقوقی و اداری برای اشاره به آخرین فرد، چیز یا موضوعی که در یک جمله یا فهرست نامش برده شده است، به کار میرود تا از تکرار مجدد نام آن خودداری شود.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت فتحة الف، کسر خا، ضم راء و سکون ذال دوم و کاف است که به دلیل ادغام ال، «اخیرُذْذِکر» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «آخرین فرد نامبرده در متن» یا «واپسین یادشده» که ۹ حرفی است، استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه 'the latter' دقیقترین معادل برای اشاره به مورد دوم یا آخر از دو چیزِ ذکر شده است.
به عربی
اگرچه ریشه این ترکیب تماماً عربی است، اما در عربی فصیح امروزی بیشتر از ساختارهای توصیفی مانند المذکور اخیراً استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این واژه شامل عباراتی چون «واپسین یادشده»، «آخرین گفته» و «مورد آخر» هستند که در نگارش روان فارسی جایگزین این ترکیب عربی میشوند.
نماد چیست
این واژه نماد تصویری یا اسطورهای ندارد، اما در علم بلاغت و آیین نگارش، نمادی از «ایجاز» (خلاصهگویی) و ابزاری برای ارجاع مستقیم به آخرین بخش از ساختار پیشین کلام است.
جمعبندی و توضیح کامل اخیرالذکر
واژه «اخیرالذکر» یک ترکیب وصفی-اضافی وامگرفته از زبان عربی است که در ادبیات رسمی، حقوقی و مکاتبات اداری زبان فارسی کاربرد چشمگیری دارد. وظیفه اصلی این کلمه در ساختار جمله، ارجاع دادن مخاطب به آخرین شخص یا موردی است که پیشتر نام برده شده؛ این کار مانع از تکرار بیهوده کلمات شده و به متن روانی و اختصار میبخشد.
در نقطه مقابل این واژه، اصطلاحاتی چون «سابقالذکر» یا «سالفالذکر» قرار دارند که به موارد ابتدایی یا پیشین اشاره میکنند. اگرچه اجزای سازنده این کلمه یعنی «اخیر» و «ذکر» در قرآن کریم کاربرد زیادی دارند، اما خودِ این ترکیب یک اصطلاح اداری و ادبی متأخر است و در متن قرآن وجود ندارد.