یعنی چه
این کلمه فعل ماضی، متکلم معالغیر (اول شخص جمع) از باب افتعال است که دلالت بر انجام کاری بدون اختیار و صرفاً از روی ضرورت، فشار شرایط یا اجبار بیرونی دارد.
تلفظ
در حالت معلوم به صورت «اِضْطَرَرْنَا» (ezztararna) و در حالت مجهول به صورت «اُضْطُرِرْنَا» (ozztorirna) تلفظ میشود.
در جدول
این کلمه دقیقاً از ۷ حرف (ا-ض-ط-ر-ر-ن-ا) تشکیل شده است و معمولاً در جدولها به عنوان معادل عربی «ما مجبور شدیم» یا «ناچار شدیم» پرسیده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، از عبارات مجهول یا افعال وجهی نشاندهنده اجبار استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود یک فعل اصیل عربی از ریشه «ض ر ر» است که ساختار صرفی آن در باب افتعال شکل گرفته است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون «ناگزیر شدیم»، «ملزم شدیم»، «وادار شدیم» و «تحت فشار و ضرورت قرار گرفتیم» است.
در قرآن
این ساختار دقیق با ضمیر جمع در متن قرآن به کار نرفته است؛ با این حال، ریشه آن در قالب واژههایی چون «فَمَنِ اضْطُرَّ» (بقره/۱۷۳) به معنی «پس هر کس که ناچار شود» در احکام مربوط به خوردن محرمات در شرایط ضرورت و حفظ جان کاربرد فقهی و قرآنی مهمی دارد.
نماد چیست
این کلمه مابازای سمبلیک یا نمادین خاصی در فرهنگها ندارد، اما در اصطلاح حقوقی و فقهی نماد حالتی است که در آن اراده و اختیار انسان تحت تأثیر عامل بیرونیِ قاهر قرار گرفته و مسئولیت از وی ساقط میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اضطررنا
واژه «اضطررنا» یک فعل اصیل عربی از ریشه (ض ر ر) در باب افتعال است که به معنای «ما ناچار شدیم» یا «مجبور شدیم» میباشد. این کلمه در ساختار دستوری خود، نشاندهنده موقعیتی است که در آن اول شخص جمع (ما) بر اثر فشار شرایط، آسیب یا عامل بیرونی، بدون داشتن حق انتخاب واقعی و آزادانه، دست به انجام کاری زده است.
اگرچه این شکل خاص از فعل (با ضمیر متکلم معالغیر) در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم همخانواده آن مانند «اضطرار» و «مضطر» جایگاه بسیار مهمی در فقه، حقوق و معارف اسلامی دارند. قاعده اضطرار در حقوق به حالتی اشاره دارد که فرد برای حفظ جان یا مال خود یا دیگری، ناگزیر به انجام عملی میشود که در شرایط عادی جرم یا گناه است، و این حالت شرایط مسئولیت را تغییر میدهد.