معنی
تظاهر در زبان فارسی به معنی خود را به حالتی غیرواقعی جلوه دادن، جلوهگری و ریاکاری است. در متون قدیمی نیز گاهی به معنای همپشتی، یاری دادن یکدیگر و آشکار شدن به کار رفته است.
یعنی چه
وقتی کسی تظاهر میکند، در واقع دارد نقابی بر چهره میگذارد تا دیگران را فریب دهد یا وجههای متفاوت از حقیقت خود بسازد. این مفهوم در روانشناسی با نماد صورتک یا ماسک شناخته میشود.
مترادف
این واژهها همگی بر محور جلوه دادنِ امر غیرواقعی و فاصله میان ظاهر و باطن استوار هستند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده یگانگی درون و بیرون و رفتار بر اساس حقیقت راستین هستند.
هم خانواده
کلماتی که از ریشه سه حرفی «ظ هـ ر» مشتق شدهاند با واژه تظاهر همخانواده هستند.
ریشه
این واژه از ریشه عربی «ظَهر» (به معنی پشت یا آشکار شدن) گرفته شده است. فعل آن در عربی «تَظاهَرَ» به معنی وانمود کردن یا همدست شدن است و در فارسی به عنوان مصدر به کار میرود.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «خودنمایی»، «وانمود کردن» یا «ریاکاری»، کلمه ۵ حرفی «تظاهر» قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، اگر منظور فریب و ادعا باشد از Pretense و اگر منظور راهپیمایی اجتماعی باشد از Demonstration استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تظاهر
واژه تظاهر در فرهنگ و ادبیات ما نمادی از دوگانگی میان ظاهر و باطن است. این کلمه در اصطلاحات اخلاقی و روانشناسی، نشاندهنده رفتاری است که در آن فرد تلاش میکند با ساختن یک تصویر ساختگی، حقیقت درونی خود را پنهان کند. در تحلیلهای فرهنگی، این واژه اغلب با مفهوم ریا و عدم صداقت پیوند خورده و با نماد ماسک یا صورتک تصویر میشود.
از منظر ریشهشناسی، این واژه عربی و از ریشه «ظ هـ ر» است. جالب اینجاست که مشتقات این ریشه در قرآن کریم نیز آمدهاند اما بیشتر در معانی دیگری مانند پشتیبانی کردن (همپشت شدن) یا اصطلاح فقهی ظهار به کار رفتهاند، در حالی که مفهوم اخلاقی تظاهر (خودنمایی) در قرآن با واژه «رئاء» مطرح شده است.
امروزه این واژه کاربرد گستردهای در مکالمات روزمره، متون روانشناسی و حتی به صورت اسم جمع (تظاهرات به معنی تجمع اعتراضآمیز) در علوم اجتماعی دارد و درونمایه اصلی آن همواره بر پایه آشکار کردن یک وضعیت یا موضع استوار است.