یعنی چه
«الظربان» واژهای عربی است که به متون لغوی فارسی وارد شده است. این کلمه به جانوری کوچک، گوشتخوار و شبیه به راسو یا سمور اشاره دارد که در صورت احساس خطر، مایعی با بوی بسیار بد و نامطبوع از خود ترشح میکند. در زبان امروزی این حیوان بیشتر با نام اسکونک (Skunk) شناخته میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان عربی به صورت فَتحِ ظاء، کَسرِ راء و فتحِ باء یعنی «ظَرِبان» (ẓaribān) است و همراه با الف و لام به صورت «الظربان» خوانده میشود. جمع آن در عربی «ظَرابین» است.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، اگر طراح سوال کلمه را با حرف تعریف (الف و لام) مد نظر داشته باشد، پاسخ ۷ حرفی آن «الظربان» خواهد بود. واژههای دیگری نظیر شغاره و انگورخوار نیز به عنوان معادلهای فارسی آن در منابع قدیمی آمدهاند.
به انگلیسی
معادلهای دقیق انگلیسی برای این جانور کلمات Skunk (اسکونک) و Polecat (نوعی راسوی بدبو) هستند که هر دو به خاطر ترشحات دفاعی متعفن خود معروفند.
به عربی
این واژه خود اصالتاً عربی فصیح است. در زبان عربی برای اشاره به این جانور و همخانوادههای آن از واژه ظربان و گاهی غریر استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی معیار امروزی، معادل مستقیمی جز «راسوی بدبو» یا وامواژهٔ «اسکونک» ندارد. اما در فرهنگهای لغت قدیمی فارسی مانند دهخدا، معادلهایی چون «شَغاره»، «خز» و «انگورخوار» برای آن ذکر شده است.
در قرآن
بررسی آیات قرآن نشان میدهد که کلمه «الظربان» یا ریشههای مرتبط با این نامگذاری حیوان، هیچگونه کاربرد و سابقه قرآنی ندارند.
نماد چیست
در فرهنگ و ضربالمثلهای عربی، الظربان نماد تامّ بوی نامطبوع و ایجاد مفسده و پراکندگی است. به عنوان مثال ضربالمثل معروف «فَسا بَینَهُمُ الظَّرِبان» (راسو در میانشان باد رها کرد) کنایه از وقوع اختلاف، دشمنی و جدایی شدید میان یک گروه یا دو دوست است که باعث پراکندگی آنها شده است.
جمعبندی و توضیح کامل الظربان
واژه «الظربان» یک واژه اصیل عربی است که به صورت مکتوب به کتابهای لغت و متون ادبی فارسی راه یافته است، هرچند در محاوره و فارسی معیار امروز کاربرد رایجی ندارد. این کلمه دقیقاً به معنای جانور «راسوی متعفن» یا همان «اسکونک» (Skunk) است؛ حیوان کوچکی که به خاطر بوی بسیار زننده و تدافعیاش شهرت دارد.
در فرهنگ عامه و ادبیات عرب، این موجود جایگاه نمادین خاصی دارد و به دلیل بوی نامطبوعش، کنایه از ابزار تفرقه، مفسده و جدایی افکنی میان مردم است. در فرهنگهای لغت فارسی نظیر دهخدا، برای این واژه مترادفهای کهنی مانند شغاره و انگورخوار ثبت شده است.
این کلمه در قرآن کریم نیامده و امروزه بیشتر در مسابقات اطلاعات عمومی یا جدول کلمات متقاطع به عنوان یک واژه ۷ حرفی (با احتساب الف و لام) مورد توجه قرار میگیرد.