یعنی چه
العلندا (یا العلندة) در اصطلاح گیاهشناسی نام سردهای از گیاهان مخروطی، بیابانی و همیشه سبز با شاخههای بندبند است که امروزه به آن «افدرا» یا «ارمک» میگویند. در واژهنامههای کهن عربی مانند لغتنامه دهخدا، این واژه به عنوان صفت برای شتر بزرگ، ستبر، سخت و پرگوشت نیز به کار رفته است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی و عربی به صورت [اَلْعَلَندا] (al-alandā) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «گیاه افدرا» یا «شتر ستبر در عربی»، کلمه ۷ حرفی «العلندا» مد نظر است.
به انگلیسی
معادل انگلیسی این واژه در اصطلاحات گیاهشناسی و پزشکی Ephedra است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به این گیاه Deniz üzümü یا همان Efedra میگویند.
به فارسی
رایجترین معادلهای فارسی این گیاه دارویی، «ارمک»، «ریشبز»، «هوم» و «ذنبالخیل» هستند.
در قرآن
واژه العلندا یا مشتقات فعلی و اسمی آن در متن قرآن کریم به کار نرفته و کاربرد قرآنی ندارد.
نماد چیست
این گیاه به دلیل شباهت و تطابق تاریخی با گیاه اساطیری «هوم» یا «سوما» در ایران و هند باستان، نماد بیداری، نامیرایی و انرژی حیات به شمار میرود. ترکیبات محرک موجود در آن (افدرین) از عوامل این نمادپردازی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل العلندا
واژه «العلندا» یک کلمه اصیل عربی است که از ریشه «ع ل د» به معنای سختی، استواری و ضخامت گرفته شده است. این نامگذاری به دلیل شاخههای بسیار سخت، محکم و بندبند این گیاه بیابانی است. العلندا در متون طب سنتی و گیاهشناسی کهن کاربرد فراوانی دارد و امروزه در علم مدرن با نام افدرا (Ephedra) شناخته میشود.
این گیاه به دلیل داشتن ماده موثره «افدرین» خواص دارویی شدیدی دارد که به عنوان منبسطکننده برونش و محرک سیستم عصبی عمل میکند. علاوه بر کاربرد گیاهشناسی، در فرهنگ لغات عربی به شترهای قوی، بزرگ و پرگوشت نیز صفت علندا داده میشود که باز هم به همان ریشه سختی و ضخامت باز میگردد.
برخی منابع به دلیل شباهتهای آوایی، ممکن است آن را با نام مجمعالجزایر خودمختار «آلند» (Åland) در اروپا اشتباه بگیرند، اما هویت اصلی این واژه در زبان فارسی و فرهنگ جدول، همان گیاه دارویی افدرا و شتر ستبر است و هیچ ارتباطی با متون قرآنی ندارد.