یعنی چه
این واژه به وضعیت یا کیفیت کسی اشاره دارد که از مسیر اصلی، درست و پسندیده (چه در زمینه فیزیکی و مادی و چه در ابعاد فکری، عقیدتی و اخلاقی) دور شده و در تاریکی جهل یا خطا سرگردان گشته است.
مترادف
واژههایی که مفهوم دوری از حقیقت و سرگردانی در مسیر اشتباه را میرسانند.
متضاد
کلماتی که بر یافتن مسیر صحیح، حرکت در راه راست و رسیدن به مقصد درست دلالت دارند.
هم خانواده
واژگانی که از ریشه ترکیبی «گم» و «راه» مشتق شده یا با آن قرابت معنایی و ساختاری دارند.
جمله سازی
تلفظ
این واژه از واکههای ضمه روی حرف گاف (گُ)، سکون روی میم (م)، فتحه روی راء (ر) و الف و هاء مکسور تشکیل شده و در پایان به یای مصدری ختم میشود.
در جدول
در کلمات کلیدی جداول، پاسخهای متداولی چون ضلالت، انحراف و تیه نیز مد نظر قرار میگیرند.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی که بسته به متن، مفاهیم انحراف فکری، مذهبی یا خطای شناختی را منتقل میکنند.
به عربی
واژههای عربی که به طور مستقیم در زبان فارسی نیز به عنوان مترادف کاربرد دارند.
در قرآن
در قرآن کریم، گمراهی (ضلالت) به عنوان خروج از هدایت الهی و حقیقت توصیف شده است. بر اساس آیات قرآنی، گمراهی اجباری نیست، بلکه کیفر تکوینی و نتیجه مستقیم اعمال، کفر و لجاجت خود انسان است که توفیق را از او سلب میکند؛ مانند آیه ۱۷۸ سوره اعراف که به این موضوع اشاره دارد. همچنین در فرهنگ قرآنی، مسیر گمراهی و اعمال کافران به «سراب» و «ظلمات» تشبیه شده است.
جمعبندی و توضیح کامل گمراهی
واژه «گمراهی» اسم مصدری ترکیبی در زبان فارسی است که از دو بخش «گم» (به معنی مفقود و ناپدید) و «راه» (به معنی مسیر) به همراه یای مصدری تشکیل شده است. این واژه در اصل به معنای فیزیکیِ از دست دادن مسیر و سرگردانی در بیابان یا تاریکی بوده، اما در سیر تطور زبان، بار معنایی عمیقتری در حوزههای اخلاقی، دینی و فکری به خود گرفته و معادل واژه عربی «ضلالت» گشته است.
در ادبیات و فرهنگ اسلامی-ایرانی، مفهوم گمراهی همواره در تقابل با «نور و هدایت» قرار دارد و با نمادهایی چون «تاریکی، شب، ظلمات و سراب» تصویر میشود. گمراهی نشاندهنده وضعیتی است که در آن فرد به دلیل خطای شناختی، لجاجت یا وسوسههای بیرونی، از حقیقت فاصله گرفته و در وادی حیرت و کجروی سرگردان میشود.