یعنی چه
در داروشناسی و پزشکی سنتی، مرکب القوی به داروهای مفرد یا ترکیبی (گیاهی، معدنی یا حیوانی) اطلاق میشود که در ساختار خود واجد اجزایی با مزاجها و کیفیتهای متفاوت یا متضاد هستند؛ به این معنا که در عین واحد میتوانند همزمان اثرات متفاوتی (مانند گرمی و سردی) در بدن بر جای بگذارند.
تلفظ
این عبارت به صورت مُرَکَّبُ القُویٰ (morakkab-ol-ghovā) تلفظ میشود که از دو واژه عربی «مرکب» (آمیخته شده) و «القوی» (نیروها) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان داروی چنداثره طب سنتی یا دارای کیفیتهای متضاد، خود عبارت «مرکب القوی» با ۹ حرف است.
به انگلیسی
در متون تخصصی و ترجمههای پزشکی سنتی، برای انتقال مفهوم این اصطلاح از عباراتی که نشاندهنده اثرات چندگانه یا نیروهای ترکیبی هستند استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز به همین صورت برای توصیف داروها و مفرداتی که قوای گوناگون دارند به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی روان این اصطلاح شامل «چندقوهای»، «داروی چنداثره»، «دارای نیروی چندگانه» و «داروی ترکیبی» است که همگی به ویژگی چندوجهی بودن اثرات دارو اشاره دارند.
نماد چیست
این عبارت نماد تصویری سنتی خاصی ندارد، اما در مفهوم شناختی، نماد تلوین، امتزاج، و جمع شدن نیروهای متضاد در یک ساختار واحد (همافزایی) است؛ حکما گاه آن را در نمودارها با فلشهای متضادِ همزمان نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل مرکب القوی
عبارت «مرکب القوی» یک اصطلاح تخصصی و دقیق در پزشکی و داروشناسی سنتی ایرانی-اسلامی (طب سنتی) است و کاربرد عمومی یا ادبی ندارد. این اصطلاح به داروهای مفرد یا موادی اطلاق میشود که در ساختار خود دارای اجزایی با مزاجها و نیروهای متضاد هستند؛ به این معنی که در عین واحد هم نیروی گرمی و هم نیروی سردی را در خود دارند و پس از ورود به بدن، هر جزء اثر خاص خود را میگذارد.
به عنوان مثال، حکما معتقد بودند گیاهانی مانند کاسنی یا خاکشیر در ظاهر ممکن است کیفیتی سرد داشته باشند، اما در درون خود جوهری دارند که اندامهایی مانند کبد را فعال و گرم میکند. در مقابل این اصطلاح، واژه «بسیط القوی» قرار دارد که به داروهایی با یک کیفیت مطلق و تکمزاج اشاره میکند.
این اصطلاح کاملاً طبی و فلسفی است، در متن قرآن کریم به کار نرفته و ریشه در زبان عربی و متون طب سینوی دارد و معادل ساختاری آن در انگلیسی به صورت داروی چنداثره یا دارای کیفیتهای ترکیبی ترجمه میشود.