یعنی چه
کسی که دوره یا رشتهای از آموزش و تحصیل را در مدرسه، دانشگاه یا حوزۀ علمیه به پایان رسانده و از آن فراغت یافته است. این ترکیب صفت مرکب بوده و در زبان فارسی معاصر بسیار رایج است.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت فـارِغُ تْتَحْصیل (fāregh-ot-tahsīl) است که بر اساس قواعد ادغام و تلفظ واژگان ترکیبی عربی در فارسی ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی برای این مفهوم معمولاً خود واژهٔ «فارغ التحصیل» با ۱۱ حرف است، اما بسته به تعداد حروف، کلماتی مانند دانشآموخته یا لیسانسیه نیز به کار میروند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Graduate به عنوان فعل به معنای فارغالتحصیل شدن و به عنوان اسم به معنی فرد دانشآموخته است. واژه Alumnus نیز به طور خاص برای دانشآموختگان یک موسسه یا دانشگاه به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی معاصر برای اشاره به فرد دانشآموخته از واژههای خریج یا متخرج استفاده میشود و جالب اینجاست که خود عربزبانان امروزه از ترکیب «فارغالتحصیل» به این معنا استفاده نمیکنند.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Mezun که خود ریشه عربی (مأذون) دارد، برای اشاره به فردی که درس خود را تمام کرده و فارغالتحصیل شده است استفاده میشود.
به فارسی
معادل رسمی، سره و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای این واژه «دانشآموخته» است. همچنین واژههایی مانند فرزان یا آموخته نیز در متون قدیمیتر یا به عنوان برگردانهای دیگر ذکر شدهاند.
نماد چیست
در فرهنگ معاصر، فارغالتحصیلی نماد پایان موفقیتآمیز یک مرحله از زندگی علمی و ورود به بازار کار یا مقاطع بالاتر است. از نظر بصری، این مفهوم با کلاه مربعی شکل منگولهدار (Mortarboard)، لباس مخصوص (ردا) و مدرک لولهشده که با روبان بسته شده، شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فارغ التحصیل
واژهٔ «فارغالتحصیل» یک صفت مرکب با ریشهٔ عربی است که در زبان فارسی معاصر برای اشاره به افرادی به کار میرود که یک دورهٔ آموزشی را در مدرسه، دانشگاه یا حوزههای علمیه با موفقیت به پایان رسانده و گواهی یا مدرک رسمی آن را دریافت کردهاند. این کلمه از دو بخش «فارغ» به معنی آسوده و خالیشده و «التحصیل» به معنی کسب علم تشکیل شده است که در کنار هم مفهوم فراغت از آموزش را میسازند.
در زبان فارسی رسمی، واژهٔ «دانشآموخته» به عنوان معادل دقیق آن تصویب شده و استفاده میشود. این واژه در قرآن به طور مستقیم نیامده است، اگرچه ریشههای سازندهٔ آن در بخشهای دیگر قرآن با معانی متفاوتی نظیر آرامش قلب یا آشکار شدن به کار رفتهاند. مراسم جشن فارغالتحصیلی همراه با لباس و کلاه مخصوص، از آیینهای رایج معاصر در سراسر جهان برای تقدیر از این افراد است.