یعنی چه
این اصطلاح علمی و فلسفی به این مفهوم اشاره دارد که در جریان تغییرات محیطی و رقابت برای زندگی، جاندارانی که بیشترین سازگاری را با محیط خود دارند (انسب هستند)، شانس بالاتری برای بقا، تولید مثل و انتقال صفات خود به نسلهای بعدی دارند.
تلفظ
«بقا» با فتح ب و قاف کشیده به همراه کسره اضافه، و «انسب» با فتح الف، سکون نون و فتح سین تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان اصل تکاملی داروین یا ماندگاری شایستهتر، کلمه ۸ حرفی «بقای انسب» یا معادل ۹ حرفی آن «بقای اصلح» است.
به انگلیسی
این اصطلاح ابتدا توسط هربرت اسپنسر وضع شد و سپس چارلز داروین از آن در تبیین نظریه تکامل استفاده کرد.
به فارسی
معادلهای فارسی و ترکیبی این واژه شامل «بقای اصلح» (ماندگاری شایستهتر) و «انتخاب طبیعی» است. همخانوادههای بخش اول (بقا) شامل باقی، ابقاء و باقیه؛ و همخانوادههای بخش دوم (انسب) شامل مناسب، تناسب و نسب هستند.
در قرآن
اگرچه اصطلاح «بقای انسب» لفظاً در قرآن وجود ندارد، اما مفسران مفهوم کلی آن را با آیه «...فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ...» (اما کف به بیرون پرتاب میشود و نابود میگردد، ولی آنچه به مردم سود میرساند، در زمین میماند) مقایسه و تحلیل کردهاند.
نماد چیست
در تصویرسازیهای علمی، رشد تدریجی گردن زرافه برای دسترسی به غذای بیشتر و سازگاری با محیط، به عنوان نماد کلاسیک بقای انسب و انتخاب طبیعی شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بقای انسب
اصطلاح «بقای انسب» یک ترکیب واژگانی عربی است که در زبان فارسی کاربرد علمی و فلسفی یافته است. این واژه به عنوان معادل دقیق مباحث تکاملی، به این واقعیت اشاره دارد که طبیعت و محیط زیست دست به گزینش میزنند و موجوداتی که تناسب و سازگاری بیشتری با شرایط پیرامون خود دارند، ماندگار میشوند.
ریشهٔ واژهٔ «بقا» به معنی دوام و «انسب» به معنی مناسبتر است. این مفهوم علمی گرچه در ادبیات کلاسیک یا متون دینی مستقیماً با این لفظ به کار نرفته، اما در دوران معاصر به عنوان یکی از پایههای تشریح نظریه تکامل و جفتِ مفهومیِ «بقای اصلح» در محافل دانشگاهی و فلسفی مورد استفاده قرار میگیرد.