یعنی چه
این کلمه یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه ترکیبی عربی است که با دو ساختار و معنای متفاوت به کار میرود: ۱. «تَخَرُّجِها» که اسم مصدر به همراه ضمیر است و به معنی فارغالتحصیلی یک شخص مؤنث یا یک مؤسسه است. ۲. «تُخْرِجُها» یا «تَخْرُجُها» که ساختار فعلی دارد و به معنای بیرون آوردن، خارج ساختن یا خارج شدن آن چیز است.
تلفظ
بسته به نقش کلمه در متن به دو صورت تلفظ میشود: در حالت مصدری (فارغالتحصیلی) به صورت [تَخَرُّجْهَا] و در حالت فعلی (بیرون آوردن) به صورت [تُخْرِجُهَا] خوانده میشود.
در جدول
این کلمه دارای ۶ حرف است و در جداول کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخی برای راهنماهای مربوط به متون مذهبی، عربی یا ساختارهای فعلی مشتق از خروج کاربرد دارد.
به انگلیسی
برای مفهوم دانشگاهی و فراغت از تحصیل از معادلهای مربوط به graduation و برای معنای فیزیکی بیرون کشیدن، از واژههای مرتبط با extract یا take out استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ دقیقاً به همین صورت با توجه به قواعد صرفی (مصدر باب تفعل یا فعل مضارع باب افعال/مجرد) به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای رساندن مفهوم فراغت از تحصیل واژه mezuniyet و برای عملِ خارج کردن از فعل çıkarmak استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب بسته به بافت متن، «دانشآموختگی او»، «پایان دورهاش» یا در بافت فعلی، «آن را بیرون میکشد» و «خارجش میکند» است.
نماد چیست
ریشه این کلمه (خروج) در ادبیات و مفاهیم استعاری نمادی از رهایی، تولد دوباره، عبور از یک مرحله به مرحله جدید (مانند گذار از جهل به علم در فارغالتحصیلی) و آشکار شدن امور پنهان است.
جمعبندی و توضیح کامل تخرجها
واژه «تخرجها» یک وامواژه یا ترکیب کاملاً عربی برگرفته از ریشه ثلاثی مجرد «خ ر ج» است که در زبان فارسی به عنوان کلمهای مستقل شناخته نمیشود، اما در متون مذهبی، دانشگاهی قدیمی یا ترجمهها کاربرد دارد. معنی این کلمه کاملاً به نحوه حرکتگذاری و بافت متن بستگی دارد؛ به طوری که هم میتواند یک اسم مصدر به معنای «فارغالتحصیلی و دانشآموختگی یک فرد مؤنث یا یک نهاد» باشد و هم یک ساختار فعلی مضارع به معنای «بیرون آوردن، استخراج کردن یا خارج نمودن یک شیء یا مفهوم مؤنث».
این کلمه عینا با همین املا و ترکیب ضمیر در متن آیات قرآن کریم نیامده است، اما مشتقات دیگرِ ریشه آن مانند «تُخرج» به فراوانی در کتاب آسمانی دیده میشوند. در زبانهای دیگر مانند انگلیسی و ترکی نیز برای ترجمه آن باید به هر دو جنبه معنایی (آموزشی و فیزیکی) توجه کرد تا حق مطلب ادا شود.