یعنی چه
رویارویی، کشمکش یا مبارزه فکری، فرهنگی و علمی با نادانی، خرافات و بیخردی جامعه. این اصطلاح به تلاشهای روشنگرانه برای از بین بردن تاریکی جهل و ترویج دانایی اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [جِ.دال. با. جَهل] است. واژه جدال دارای کسره در حرف جیم و واژه جهل دارای فتحه در حرف جیم و سکون در هاء است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول با مضمون مبارزه با نادانی یا ستیز با خرافات، عبارت «جدال با جهل» با ۹ حرف به عنوان یک پاسخ دقیق شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این مفهوم از تعابیری همچون مبارزه یا مجادله با ناآگاهی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از واژگان محاربه (مبارزه) یا صراع (کشمکش) در کنار جهل برای رساندن این معنا استفاده میگردد.
به فارسی
معادلها و برگردانهای خالصتر فارسی آن شامل تعابیری چون «مبارزه با نادانی»، «پیکار با جهالت»، «روشنگری» و «ستیز با خرافات» است.
در قرآن
خود این ترکیب به صورت صریح در قرآن نیامده است، بلکه یک برداشت مفهومی است. قرآن در سوره حج آیه ۸ کسانی را که از روی نادانی مجادله میکنند نکوهش کرده («يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ») و در سوره فرقان آیه ۶۳، شیوه برخورد با جاهلان را ارامش و عبور مسالمتآمیز دانسته است («وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا»).
جمعبندی و توضیح کامل جدال با جهل
ترکیب «جدال با جهل» یک اصطلاح و تعبیر کنایی ارزشمند در زبان فارسی است که به معنای ایستادگی آگاهانه، منطقی و فکری در برابر ناآگاهی، تعصبات کورکورانه و خرافات جامعه است. این عبارت اگرچه ریشه در واژگان عربی دارد و مفاهیم آن به کرات در قرآن کریم مورد تاکید قرار گرفته، اما در ادبیات معاصر فارسی به عنوان نمادی از تلاشهای فرهنگی و روشنفکرانه برای بسط علم و دانش شناخته میشود.
در ساختار این واژه، جدال به معنای بحث و کشمکش برای غلبه بر باطل، و جهل به معنای نبود علم و تاریکی اندیشه است. تقابل این دو مفهوم، نمادی عینی از نبرد همیشگی نور در برابر تاریکی و عقل در برابر جهالت را به تصویر میکشد که غایت آن هدایت جامعه به سوی دانایی است.