معنی
کحال به کسی گفته میشود که شغل او سرمه کشیدن به چشم دیگران یا درمان بیماریهای چشم بوده است. در طب سنتی و قدیم، این واژه دقیقاً معادل چشمپزشک یا جراح چشم امروزی کاربرد داشته است.
یعنی چه
این واژه به شخص متخصصی اشاره دارد که با استفاده از داروها و سرمههای مخصوص (کحل)، به مداوا، تقویت بینایی و رفع بیماریهای مربوط به چشم میپرداخته است.
مترادف
متضاد
برای این واژه شغلی یا اصطلاحی، متضاد مستقیم و رایجی در منابع کلاسیک ثبت نشده است؛ اما از نظر مفهوم عملکردی، کلماتی که به آسیب رساندن به بینایی اشاره دارند، در تقابل با آن قرار میگیرند.
هم خانواده
ریشه
ریشه این واژه عربی و از ماده ثلاثی مجرد «ک ح ل» است که با کلمه «کُحل» به معنی سرمه ارتباط دارد و به مرور وارد زبان و ادبیات فارسی شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهای 'چشمپزشک قدیم'، 'سرمهکش' یا 'پزشک چشم در گذشته' که ۴ حرفی باشند، واژه 'کحال' مورد نظر است.
به انگلیسی
جمعبندی و توضیح کامل کحال
واژه «کحال» یک اصطلاح کهن و ارزشمند در تاریخ پزشکی اسلامی و ادبیات فارسی است. این کلمه از ریشه عربی «کحل» به معنای سرمه گرفته شده و در گذشته به افرادی اطلاق میشد که به حرفه چشمپزشکی و داروسازی چشم اشتغال داشتند. کحالان نه تنها سرمه میکشیدند، بلکه جراحیها و درمانهای پیچیده چشم را نیز انجام میدادند.
در ادبیات عرفانی و شعر کلاسیک فارسی، کحال جنبهای نمادین پیدا کرده و مظهر بیناییبخشی، روشنی چشم و اعطای بصیرت است. شاعران بزرگی همچون حافظ و خاقانی از این واژه استعاری برای توصیف خداوند یا پیر دانا استفاده کردهاند که تاریکی جهل را از چشم دل میزداید.
امروزه این واژه در زبان عامیانه و علم پزشکی مدرن کاربردی ندارد و جای خود را به اصطلاح «چشمپزشک» داده است؛ با این حال، کحال همچنان به عنوان یک لغت اصیل در متون تاریخی، شعر سنتی و البته به عنوان یک پاسخ کلیدی در جدولهای متقاطع جایگاه خود را حفظ کرده است.