یعنی چه
بیهدهگویی (یا بیهودهگویی) به معنای تکلم بیمعنی، سخن گفتن از امور باطل و گفتار بینتیجهای است که فاقد هرگونه سود دنیوی یا اخروی باشد. این واژه به زیادهگویی، هذیان و حرفهای بیثمر نیز اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [بِیْهُدِ گـو-یی] است که در گفتار روان و رایج به شکل بیهودهگویی نیز ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای این مفهوم واژه «بیهده گویی» با ۹ حرف است. همچنین کلماتی نظیر یاوهگویی و هرزهگویی نیز به عنوان معادلهای رایج کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن و متن، از واژههای متنوعی برای رساندن این مفهوم استفاده میشود که رایجترین آنها Idle talk و Nonsense هستند.
به عربی
در زبان عربی واژه لغو و ثرثره بیشترین شباهت معنایی را به بیهدهگویی دارند و برای توصیف کلام بیفایده به کار میروند.
به فارسی
مترادفهای اصیل فارسی این واژه شامل یاوهگویی، هرزهگویی، مهملگویی، هرزهخایی، بیفایدهگویی و گزافهگویی است. در مقابل، واژههای سنجیدهگویی، گزیدهگویی و حقگویی به عنوان متضاد آن شناخته میشوند. ریشه این واژه مرکب از «بیـ» (پیشوند نفی) + «هوده» (به معنی فایده و سود در زبان پهلوی) به همراه اسم مصدر «گویی» ساخته شده است.
در قرآن
خود واژه «بیهدهگویی» به صورت مستقیم و لفظی در قرآن کریم نیامده است؛ اما مفهوم آن بارها با واژههایی چون «لَغْو» و «لَهْوُ الْحَدِيث» مورد نکوهش قرار گرفته است. به عنوان مثال در آیه ۳ سوره مؤمنون در وصف مؤمنان آمده: «وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ» (و آنان که از بیهودهگویی رویگردانند).
جمعبندی و توضیح کامل بیهده گویی
واژه «بیهدهگویی» که در زبان امروزی بیشتر به صورت «بیهودهگویی» رواج دارد، از اصیلترین تعابیر زبان فارسی برای توصیف کلام بیمحتوا، وراجیهای بیثمر و گفتار خالی از حکمت است. ساختار این واژه از ترکیب پیشوند سلبی «بی» و واژه پهلوی «هوده» به معنای سود و فایده شکل گرفته که دقیقاً معنای «سخن بدون منفعت» را بازتاب میدهد.
در فرهنگ اسلامی و آیات قرآنی، این پدیده تحت عناوین «لغو» و «لهو الحدیث» به شدت سرزنش شده و دوری از آن جزو صفات بارز رستگاران و مؤمنان شمرده شده است. ادبیات فارسی نیز همواره بیهدهگویی را در تقابل با سنجیدهگویی و حکمت قرار داده و آن را نشانه پریشانی ذهن و اتلاف وقت دانسته است.
در لغتنامهها و متون کهن، برای این واژه معادلهای گوناگونی همچون یاوهگویی، هرزهگویی و طاماتیان ذکر شده است. این مفهوم در سایر زبانها نیز جایگاه مشخصی دارد؛ چنانکه در انگلیسی با تعابیری مثل Idle talk و در عربی با واژگانی نظیر ثرثره و هذاء بیان میشود که همگی بر محوریت پرگوییِ بیفایده استوار هستند.