معنی
در زبان فارسی امروز، عهده به معنای پذیرش مسئولیت، تکفل یا بر گردن گرفتن وظیفهای مشخص است. در لغتنامههای قدیمیتر مانند دهخدا، این واژه در معنای اصلی عربی خود به باران نخستین بهار، سند، پیمان و ذمه نیز تعبیر شده است.
یعنی چه
عبارت «به عهده داشتن» یا «عهدهدار شدن» به این معناست که شخص مسئولیت و عواقب کامل انجام یا عدم انجام کاری را میپذیرد و خود را در برابر آن پاسخگو و متعهد میداند.
مترادف
واژههای هممعنی و جایگزین برای این کلمه در زبان فارسی عبارتند از:
متضاد
واژهها و عباراتی که مفهوم مخالف پذیرش مسئولیت را میرسانند شامل موارد زیر است:
هم خانواده
کلماتی که با عهده همریشه هستند یا از آن مشتق شدهاند:
ریشه
این کلمه وامواژهای از زبان عربی (عُهدة) است که از ریشه ثلاثی مجرد «ع هـ د» به معنای پیمان، سفارش و التزام گرفته شده و با همین مفهوم وارد زبان فارسی شده است.
جمله سازی
در جدول
کلمه عهده دقیقاً از ۴ حرف تشکیل شده است و معمولاً در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ برای طراح سوال با مفاهیمی مثل مسئولیت، ضمان یا ذمه به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافتار متن حقوقی، اداری یا عمومی، از واژههای متفاوتی برای انتقال مفهوم عهده و مسئولیت استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عهده
واژه «عهده» یکی از کلمات کلیدی و پرکاربرد در ادبیات اجتماعی و حقوقی زبان فارسی است که بار معنایی عمیقی از تعهد، اخلاق و قانون را به دوش میکشد. وقتی کاری بر عهده کسی قرار میگیرد، در واقع یک التزام حقوقی یا اخلاقی شکل میگیرد که فرد را ملزم به پاسخگویی و به سرانجام رساندن آن وظیفه مشخص میکند.
این کلمه اگرچه به صورت مستقل در متن قرآن کریم نیامده، اما ریشه اصلی آن یعنی «عهد» مبنای بسیاری از سفارشها، پیمانهای دینی و انسانی قرار گرفته است. در دنیای امروز، عهدهدار شدن وظایف در جامعه، نمادی بارز از مسئولیتپذیری، قانونمداری و بلوغ شخصیتی افراد به شمار میرود.