یعنی چه
این واژه از دو بخش «بش» به معنای عدد پنج و «بلاغ» به معنای چشمه تشکیل شده است. در لغتنامه دهخدا نیز از بشبلاغ به عنوان نام دهی از دهستان بیات بخش نوبران شهرستان ساوه یاد شده است. همچنین نمونههای مشابه آن در آسیای میانه و ازبکستان نیز به عنوان نام مکان به چشم میخورد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسر ب در بخش اول (بِش) و ضمه ب در بخش دوم (بُلاغ) صورت میگیرد.
در جدول
در جدولهای متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان نشانه یا نام دیگر آبادیهایی با مفهوم پنجچشمه یا به عنوان کلمهای ۶ حرفی با ریشه ترکی پرسیده میشود.
به انگلیسی
برای نامهای جغرافیایی از نگارش فینگلیش یا لاتین آن استفاده میشود و در متنهای توصیفی به صورت چشمههای پنجگانه ترجمه میگردد.
به عربی
این واژه ریشه عربی ندارد و در زبان عربی تنها به صورت معادلسازی توصیفی برای اشاره به پنج چشمه ترجمه میشود. لازم به ذکر است کلمه بلاغ در عربی به معنی رساندن پیام است و با بلاغ ترکی (چشمه) تفاوت ساختاری دارد.
به ترکی
در اصل واژه متعلق به زبان ترکی (آذری و جغتایی) است. در ترکی استانبولی امروزی، برای چشمه بیشتر از واژه pınar استفاده میشود.
به فارسی
معادل دقیق و مستقیم این ترکیب ترکی در زبان فارسی، عبارت «پنجچشمه» یا «چشمهسار» است که کاربرد توصیفی و جغرافیایی دارد.
نماد چیست
در نامگذاریهای جغرافیایی مناطق ترکزبان، وجود عدد پنج در کنار چشمه نشانه کثرت، وفور منابع آب شیرین و گاهی تقدس و اهمیت منابع طبیعی و حیاتی در زندگی روستایی و عشایری است.
جمعبندی و توضیح کامل بش بلاغ
واژه «بش بلاغ» یک ترکیب اصیل و نام جغرافیایی با ریشه ترکی است که از دو جزء «بش» (پنج) و «بلاغ» (چشمه) ساخته شده است. این عبارت در فارسی معیار به عنوان یک کلمه ادبی یا مستقل کاربرد ندارد، بلکه دقیقاً به عنوان یک اسم خاص (توپونیم) برای اشاره به روستاها، آبادیها یا چشمههای خاص در مناطق ترکنشین ایران (مانند دهستانی در ساوه) و کشورهای آسیای میانه استفاده میشود.
از نظر زبانشناسی، این واژه نباید با واژه عربی «بَلاغ» که به معنای رساندن پیام یا ابلاغ است اشتباه گرفته شود؛ چرا که تشابه اسمی آنها کاملاً تصادفی است. در ساختار واژگان ترکی، ترکیبات مشابه بسیاری مانند قرهبلاغ (چشمه بزرگ/سیاه) یا آقبلاغ (چشمه سفید) وجود دارند که همگی الگوهای نامگذاری بر اساس ویژگیهای طبیعی محیط زیست هستند.