یعنی چه
این واژه مؤنث «متعذِّب» است و در زبان عربی دو رویه معنایی متفاوت دارد؛ یکی در مفهوم عذابدهندگی و شکنجهگری و دیگری از ریشه عذب به معنای گوارایی، پاکی و شیرینی باران یا آب روان.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با ضمه م، فتح ت، فتح ع، فتح ذ، کسر ب مشدد و هاء صامت در آخر است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه متعذبه به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهای مرتبط با گوارایی یا عذابدهندگی کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بستر متن و معنای مدنظر، معادلهای انگلیسی آن به دو دسته کیفیات چشایی (شیرینی و گوارایی) یا مفاهیم رنجآوری تقسیم میشوند.
به عربی
این کلمه ساختار صرفی زبان عربی را دارد و صیغه مؤنث از ریشه (ع ذ ب) در باب تفعل به شمار میرود.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این واژه بر اساس دو معنای متضاد آن، شامل کلماتی چون گوارا و لذیذ برای خوراک، یا آزاررسان و شکنجهگر برای اشخاص است.
در قرآن
خود صیغه متعذبه در متن قرآن کریم یافت نمیشود؛ با این حال، ریشه اصلی آن (ع ذ ب) هم در معنای آب شیرین و گوارا (مانند آیه ۵۳ سوره فرقان: هٰذا عَذبٌ فُراتٌ) و هم در معنای عقوبت و تنبیه (مانند واژه معذبین) به کار رفته است.
نماد چیست
این کلمه بار نمادین خاصی در ادبیات ندارد، اما به علت داشتن دو مفهوم کاملاً متضاد (گوارایی در برابر شکنجه) نمونه جذابی از تضاد در بطن یک ریشه زبانی است.
جمعبندی و توضیح کامل متعذبه
واژه متعذبه از ریشه عربی (ع ذ ب) مشتق شده و ساختار مؤنث اسم فاعل در باب تفعل است. این کلمه در منابع اصیل لغتنامه فارسی مانند دهخدا دارای دو معنای کاملاً متمایز و متضاد است؛ از یک سو به معنی خوراکی یا نوشیدنی بسیار خوشگوار، شیرین و لذیذ به کار میرود و از سوی دیگر به معنای زنِ شکنجهکننده و عذابدهنده است.
در کاربردهای جدول کلمات، این واژه به عنوان یک کلمه شش حرفی شناخته میشود. اگرچه خودِ این صیغه در قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای آن در هر دو قلمرو معنایی (هم برای آب گوارا و شیرین و هم برای مجازات و عذاب الهی) بارها در آیات قرآنی استفاده شدهاند.