معنی
عُقاب نام پرندهای شکاری و بزرگ از تیره عقابیان (شاهینسانان) است که به داشتن منقار خمیده، چنگالهای بسیار قوی، بالهای پهن و بینایی فوقالعاده تیز مشهور است. علاوه بر این، در علم نجوم نام یکی از صورتهای فلکی شمالی (Aquila) نیز میباشد.
یعنی چه
این واژه در لغت به معنای پرندهای گوشتخوار و بلندپرواز است که در نقاط مرتفع کوهستانی لانه میسازد و به دلیل ابهت و توانایی بالا در شکار، پادشاه پرندگان شناخته میشود.
مترادف
متضاد
برای این واژه متضاد دقیق و مستقیم واژگانی در منابع ثبت نشده است، اما در مفاهیم استعاری، پرندگان ضعیف و کوچک به عنوان نقطه مقابل آن تصور میشوند.
ریشه
این واژه عربی است و از ریشه «ع-ق-ب» مشتق شده است. برخی منابع آن را وامواژه عربی در فارسی میدانند و درباره احتمال وجود ریشه ایرانی یا سانسکریت برای آن اتفاق نظر قطعی وجود ندارد.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ رایج برای طراحانی که «پرنده شکاری بزرگ» یا «تیزبينترین پرنده» را میخواهند، کلمه ۴ حرفی «عقاب» است.
به انگلیسی
به عربی
به ترکی
به فارسی
در زبان فارسی کهن، واژههایی مانند «آله» و «دال» معادلهای بومی این پرنده شکاری بودهاند، هرچند امروزه واژه عقاب کاربرد همگانی یافته است.
نماد چیست
عقاب در فرهنگ ملل مختلف مظهر اقتدار، سلطه، بلندپروازی و آزادی است. در روم باستان نشان رسمی ارتش بوده و امروزه نیز به عنوان نماد ملی برخی کشورها مثل ایالات متحده آمریکا (عقاب سرسفید) شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عقاب
واژه «عقاب» در زبان فارسی امروز عمدتاً برای نامگذاری پرنده شکاری بزرگ و باشکوهی به کار میرود که به تیزبینی و پرواز در ارتفاعات بالا مشهور است. این کلمه ریشهای عربی دارد و از ریشه «ع ق ب» مشتق شده است. جالب اینجاست که همین ریشه در زبان عربی و متون قرآنی بیشتر در معنای «عِقاب» به مفهوم مجازات، کیفر و تنبیه الهی به کار رفته است.
این پرنده در اساطیر و فرهنگهای جهانی جایگاه ویژهای دارد و همواره نماد قدرت، تیزبینی، حاکمیت و آزادی بوده است؛ به طوری که ارتشها و کشورهای زیادی از دیرباز تا کنون از تصویر آن به عنوان نماد رسمی خود استفاده میکنند.