معنی
زرع در اصل به معنای بذرپاشی، کاشتن دانه در زمین و کشاورزی کردن است. همچنین به عنوان اسم به خودِ کشتزار، گیاه کاشتهشده و محصول نیز اطلاق میشود.
یعنی چه
این واژه به فرآیند کشت و کار و ایجاد مقدمات برای رویش گیاهان اشاره دارد. در مفهوم مجازی نیز به انجام کارهایی که نتیجهاش در آینده برداشت میشود (کشت عمل) گفته میشود.
مترادف
واژههایی مانند کشت، زراعت و بذرافشانی بیشترین شباهت معنایی را با زرع دارند.
متضاد
در چرخه کشاورزی، واژه حصد به معنای درو کردن نقطه مقابل زرع است و از نظر وضعیت زمین، بایر ضد آن محسوب میشود.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه سه حرفی ز ر ع مشتق شدهاند.
تلفظ
این کلمه به صورت ساکن در حرف ر و ع یعنی (زَرْع) تلفظ میشود.
در جدول
کلمه زرع در حل جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنمای کاشتن بذر یا کشاورزی با ۳ حرف میآید.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی زرع بسته به کاربرد اسمی یا فعلی شامل این موارد میشوند.
به عربی
واژه زرع اصالتاً عربی است و در این زبان به معنای رویاندن و کشت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این کلمه کشت و کاشت هستند که به خوبی مفهوم فعلی و اسمی آن را منتقل میکنند.
در قرآن
این واژه و مشتقاتش ۱۴ بار در قرآن آمده است. بر اساس آیات سوره واقعه، زرع (رویانیدن حقیقی) کار خداست و انسان تنها شخمزننده (حارث) است. همچنین در سوره فتح، جامعه مؤمنان به زرعی مستحکم تشبیه شده است.
نماد چیست
زرع نماد تلاش و پاداش تدریجی است. ضربالمثل معروف من زرع حصد (هر چه بکاری همان بدروی) نشاندهنده پیوند مستقیم عمل انسان با پیامدهای آن در دنیا و آخرت است.
جمعبندی و توضیح کامل زرع
واژه «زرع» یکی از کلیدیترین اصطلاحات در زبان فارسی و عربی است که فراتر از معنای مادی و کشاورزی خود، بار معنایی عمیق فرهنگی و معرفتی دارد. این کلمه در اصل به معنای پاشیدن دانه در خاک و فراهم کردن مقدمات رویش گیاه است، اما در ادبیات و متون دینی به عنوان نمادی از عمل انسان و پیامدهای آن شناخته میشود. ضربالمثلهای متعددی حول این واژه شکل گرفتهاند که همگی بر اصل علیت و پیوند میان تلاش و پاداش تأکید دارند.
در نگاه قرآنی، زرع مرتبهای والاتر از یک فعالیت ساده کشاورزی دارد؛ به طوری که رویاندن واقعی و حیات بخشیدن به دانه، فعلی الهی قلمداد شده و انسان تنها کارگزار مقدمات آن است. این مفهوم به انسان یادآور میشود که هر چند تلاش و ممارست شرط لازم است، اما برکت و نتیجه نهایی در دست قدرتی بالاتر است. به این ترتیب، دنیا به عنوان مزرعه و محل زرع عمل برای آخرت توصیف میشود.
علاوه بر این، در کاربردهای روزمره و حل جدول، زرع به عنوان یک کلمه سه حرفی پرکاربرد، مترادف با مفاهیمی چون کشت، زراعت و برزگری قرار میگیرد. گستردگی مشتقات این کلمه مانند زارع و مزرعه نشاندهنده ریشهدار بودن این مفهوم در زندگی اجتماعی و اقتصادی جوامع است.