معنی
چیزی که ذهن را به تصور و خیال میبرد و باعث ایجاد تصاویر ذهنی زیبا، شاعرانه یا وهمآور میشود.
یعنی چه
این واژه صفت فاعلی مرکب مرخم است و به ویژگی هر چیز (مانند اثر هنری، منظره یا شعر) اشاره دارد که نیروی تخیل انسان را تحریک و بیدار کند.
هم خانواده
واژههای همخانواده با این صفت، از دو بخش ریشه عربی (خ-ی-ل) و مصدر فارسی (انگیختن) مشتق شدهاند.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ این واژه با فتح خاء و فتح همزه در ابتدای بخش دوم است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «خیالانگیز» به عنوان صفت برای شعر، هنر انتزاعی یا مناظر رؤیایی به کار میرود و دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
بسته به متن و لحن کلام، میتوان از معادلهای متفاوتی در انگلیسی استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی از عبارات وصفی برای رساندن مفهوم دقیق تحریککنندگی خیال استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی ترکیبهای ساخته شده با واژه وامگرفتهٔ hayal دقیقاً همین معنا را افاده میکنند.
نماد چیست
این واژه در ادبیات و هنر نماد لطافت، دنیای درون، غرق شدن در رؤیا و قلم سحّار هنرمندان است. بار احساسی آن کاملاً مثبت، ظریف و زیباپسندانه است.
جمعبندی و توضیح کامل خیال انگیز
واژهٔ «خیالانگیز» یک صفت فاعلی مرکب و اصیل در زبان و ادبیات فارسی است که از ترکیب واژهٔ «خیال» (تصویر ذهنی) و بن مضارع «انگیز» (برانگیزاننده) پدید آمده است. این کلمه برای توصیف فضاها، آثار هنری، اشعار یا مناظری به کار میرود که به دلیل زیبایی یا ابهام خاص خود، ذهن انسان را از دنیای مادی جدا کرده و به قلمرو رؤیا و تخیل سوق میدهند.
در حوزهٔ ریشهشناسی، این کلمه نمونهای عالی از پیوند میان واژگان وامگرفته از عربی با پسوندهای فعال فارسی است. اگرچه خودِ این ترکیب در متن قرآن نیامده، اما جزء اول آن یعنی خیال در داستان سحر ساحران فرعون در سوره طه به مفهوم خطای دید و تصویر ذهنی اشاره دارد. در شعر کلاسیک فارسی، بهویژه در دیوان حافظ، این کلمه با بار معنایی عمیق زیباشناختی تجلی یافته است.
در کاربردهای معاصر و معادلسازیهای بینالمللی، این کلمه همتراز با واژگانی چون Dreamy یا Imaginative قرار میگیرد و در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی برای توصیف امور شاعرانه و پندارانگیز شناخته میشود.