معنی
«بلعید» صورتِ صرفشدهٔ فعل «بلعیدن» (گذشتهٔ ساده، سوم شخص مفرد) است که به معنای فروبردن، قورت دادن و مجازاً به معنی نابود کردن یا در خود فروکشیدن چیزی (مانند بلعیدن مال یا اطلاعات) بهکار میرود.
یعنی چه
این کلمه زمانی بهکار میرود که موجودی یا چیزی، مادهای را کاملاً در خود فرو ببرد یا در مفهوم استعاری، چیزی را بهطور کامل جذب، مصرف یا نابود کند.
هم خانواده
واژههایی که از ریشه سهحرفی «ب ل ع» مشتق شدهاند یا ساختهای صرفی مختلف این فعل در زبان فارسی هستند.
تلفظ
این واژه با فتح حرف اول (ب)، سکون حرف دوم (ل) و کسر حرف سوم (ع) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «فروداد» یا «قورت داد»، واژه ۵ حرفی «بلعید» قرار میگیرد.
به انگلیسی
افعال انگلیسی که نشاندهنده عمل قورت دادن یا با ولع خوردن و نابود کردن در زمان گذشته هستند.
به عربی
افعال ماضی در زبان عربی که دقیقاً معادل مادی و استعاری بلعیدن و قورت دادن هستند.
به ترکی
فعل ماضی سوم شخص مفرد از مصدر Yutmak در زبان ترکی به معنی قورت داد.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی برای این فعل، واژههای قورت داد و فروبرد هستند؛ همچنین در فارسی کهن از فعل «اوبارد» (از مصدر اوباشتن/اوباردن) استفاده میشده است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات، بلعیدن نماد احاطه شدن توسط تاریکی، مرگ یا یک سیستم بزرگتر است. مانند بلعیده شدن حضرت یونس در شکم ماهی یا بلعیده شدن اشیاء در کام شب و زمین که نشانگر محو شدن و فنا است.
جمعبندی و توضیح کامل بلعید
واژه «بلعید» فعل ماضی سوم شخص مفرد در زبان فارسی است. این کلمه از نظر ریشهشناسی یک مصدر جعلی یا منحوت محسوب میشود؛ به این معنا که ریشه سهحرفی عربی «ب ل ع» به زبان فارسی وارد شده و با اضافه شدن پسوند مصدری فارسی (ـیدن)، ساختار فعلیِ کاملاً فارسی به خود گرفته است. ریشه عربی این واژه در قرآن کریم نیز در داستان طوفان نوح به صورت فعل امر «ابلعی» (ای زمین آبت را فرو ببر) بهکار رفته است.
این واژه علاوه بر کاربرد مادی و فیزیکی خود که به معنای فرودادن لقمه یا مایعات بدون جویدن از گلو است، کاربردهای استعاری و کنایی گستردهای در ادبیات و زبان روزمره دارد. عباراتی همچون بلعیدن مال، بلعیدن اطلاعات یا بلعیده شدن در افق، همگی نشاندهنده مفاهیمی چون جذب سریع، مصرف بیرویه، نابودی کامل و محو شدن در یک کلّ بزرگتر هستند که ابعاد نمادین این واژه را به تصویر میکشند.