معنی
«لثارات» ترکیب حرف جر «لـ» (برای) و «ثارات» (جمعِ ثأر به معنی خونخواهی) است. این کلمه به معنی «برای خونخواهیها» یا «ای کسانی که به دنبال گرفتن انتقام خون مقتول هستید» میباشد.
یعنی چه
این اصطلاح در اصطلاح و تاریخ مذهبی، یک شعار و فریاد عمومی برای دعوت و بسیج مردم جهت گرفتن انتقام خون مظلومان، بهویژه شهدای کربلا، است.
هم خانواده
ریشه
ریشه این واژه عربی و از ماده سه حرفی «ثأر» به معنای طلب کردن خون، انتقامجویی و کشتن قاتل برای قصاص قبیلهای است. ترکیب اصلی در اصل «یا آلَ ثارات» بوده که برای تخفیف در تلفظ به «یا لَثارات» تبدیل شده است.
تلفظ
این واژه در ترکیبهای شعاری به صورت لِثارات (با کسره یا فتحه روی لام استغاثه: لَـ/لِـ) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ جدول برای کلمه ۶ حرفی با مفهوم خونخواهی شیعی، خودِ واژه «لثارات» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاحاتی که به مفهوم منتقمان یا انتقامجویان خون اشاره دارند برای ترجمه این واژه استفاده میشود.
به عربی
در عربی معاصر و کلاسیک، معادلهایی مانند «ثأر» یا «المنتقمون» برای رساندن این مفهوم به کار میروند.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه ترکیبی به زبان فارسی «برای خونخواهیها» یا «ای منتقمانِ خون» است.
در قرآن
خود واژه «لثارات» یا ریشه «ثأر» به صورت مستقیم در قرآن ذکر نشده است؛ با این حال، مفاهیم همسو با آن مانند قصاص، دیه و حق خونخواهی ولیّ دم در آیاتی نظیر آیه ۳۳ سوره اسراء (...فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا...) مطرح شده است.
نماد چیست
این کلمه نماد بارز حقطلبی، ظلمستیزی تاریخی و قیام در فرهنگ شیعی است. این واژه ابتدا شعار قیام توابین و مختار ثقفی بود و در باورهای مذهبی، به عنوان نماد و شعار یاران حضرت مهدی (عج) در آخرالزمان شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل لثارات
واژه «لثارات» در واقع یک لفظِ مفرَد مستقل نیست، بلکه یک ترکیب نحوی عربی متشکل از حرف جرّ و واژه «ثارات» (جمع ثأر) است که مفهوم عمیق خونخواهی و کینخواهی برای مظلوم را در خود دارد. این کلمه در ادبیات فارسی و عربی به تنهایی کاربرد چندانی ندارد و ارزش کاربردی آن وابسته به شعار مشهور «یا لثارات الحسین» است.
در بستر تاریخ اسلام، این اصطلاح به یک نماد فرهنگی و عقیدتی قدرتمند تبدیل شده است که شیعیان از آن برای اعلام همبستگی، عدالتخواهی و آمادگی برای مبارزه با ظلمِ فرساینده تاریخی استفاده میکنند. این واژه از قیامهای پس از عاشورا تا ادبیات موعودگرایی آخرالزمان امتداد یافته است.