یعنی چه
عبارت «صلاح دانستن» به معنای ارزیابی یک موقعیت و تشخیص این است که انجام یک کار مشخص، بر اساس عقل، مصلحت و خیراندیشی، درست و شایسته است.
مترادف
این کلمات در متون مختلف میتوانند به عنوان جایگزین «صلاح دانستن» استفاده شوند و همگی بر محور تشخیص درست و خیر استوارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این مصدر مرکب با فتح صاد و لام کشیده در بخش اول، و کسره نون و سین ساکن در بخش دوم صورت میگیرد.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۱۰ حرف دارد و معادلهایی چون مصلحت دیدن نیز برای آن به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از افعال عبارتی و ترکیبی نظیر deem advisable برای رساندن مفهوم مصلحتاندیشی و مناسب دیدن یک اقدام استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از فعل استصواب یا ترکیب رأی المصلحة برای بیان مفهوم ارزیابی عقلانی و انتخاب گزینه درست بهره میبرند.
به ترکی
ترکی استانبولی برای این مفهوم از ترکیب uygun görmek (مناسب دیدن) یا عبارت maslahat görmek که ریشه عربی دارد استفاده میکند.
به فارسی
اگر بخواهیم این ترکیب عربی-فارسی را به عبارات اصیلتر یا سره نزدیک کنیم، سرهایی مانند نیکدانستن، صوابدیدن و شایسته شمردن بهترین برگردانها هستند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات، این اصطلاح نمادی از خردمندی در تصمیمگیری، عقلگرایی و ترجیح دادن خیر و مصلحت بر هوا و هوس به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل صلاح دانستن
«صلاح دانستن» یک مصدر مرکب فعلی در زبان فارسی است که از ترکیب واژه عربی «صلاح» (به معنی نیکی و شایستگی از ریشه صلح) و فعل اصیل فارسی «دانستن» (از ریشه پهلوی دانستان) شکل گرفته است. این اصطلاح در گفتمان روزمره و اداری به معنای ارزیابی هوشمندانه شرایط و اتخاذ تصمیمی است که بیشترین منفعت و کمترین مفسده را به همراه داشته باشد.
اگرچه خود این ترکیب دو جزئی به طور مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما ریشه عربی آن یعنی کارها و رفتارهای صالح و اصلاحگرایانه، از مفاهیم محوری هدایت قرآنی است. در کاربردهای معاصر، وقتی فردی کاری را صلاح میداند، در واقع بر اساس تدبیر و دوراندیشی، عاقبت آن اقدام را سنجیده و به درستی آن رای داده است.