معنی جزی چیست؟ ریشه و کاربرد این واژه در جدول و قرآن

معنی

واژه جزی در اصل یک مصدر و فعل عربی است که وارد زبان فارسی شده و به معنای مکافات، تلافی کردن، جزا دادن و همچنین کفایت کردن یا قرار گرفتن چیزی به عنوان سهم و بخش در برابر چیز دیگر به کار می‌رود.

یعنی چه

این واژه به مفهوم دریافت پاسخ اعمال اشاره دارد؛ به این معنا که فرد در برابر رفتار خوب خود پاداش (ثواب) و در برابر رفتار بد خود کیفر (عقاب) می‌بیند.

مترادف

این کلمه با توجه به سیاق متن می‌تواند مترادف واژه‌های مربوط به مکافات عمل یا واژه‌های مربوط به سهم و بخش باشد.

متضاد

در سیاق کیفر، متضاد آن عفو و گذشت است؛ در سیاق پاداش، کفران و ناسپاسی؛ و در معنای ساختاری، متضاد آن کل و تمامیت است.

هم خانواده

این واژه‌ها همگی از ریشه ثلاثی مجرد «ج ز ی» یا در زبان فارسی از واژگان مشتق و مرتبط با آن ساختار معنایی هستند.

ریشه

ریشه اصلی این واژه عربی است که در معنای اولیه به کفایت کردن، جبران کردن و پاداش/کیفر دادن دلالت دارد و توسعه معنایی آن در زبان فارسی نیز حفظ شده است.

جمله سازی

در جدول

در جدول‌های کلمات متقاطع، واژه «جزی» به عنوان پاسخ سه حرفی برای پرسش‌هایی با مفهوم پاداش، کیفر یا بخش و سهم کاربرد دارد.

به فارسی

برگردان دقیق و سره این واژه در زبان فارسی با توجه به کاربرد آن، کلمات «پاداش» (برای کار خیر)، «سزا» یا «پادافره» (برای کار شر) و «بخش» یا «تکه» (در معنای جزء) است.

در قرآن

این ریشه در قرآن کریم به صورت افعال و مصادر گوناگون بسیار تکرار شده است؛ مانند «جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ» برای پاداش بهشتیان و «وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُهَا» برای تلافی و کیفر بدی‌ها.

نماد چیست

این واژه به عنوان یک مفهوم انتزاعی نماد مادی خاصی ندارد، اما در فرهنگ عامه و مذهبی، تجسم آن با «ترازو» که نشانه عدالت، مساوات و موازنه میان عمل و عکس‌العمل است، شناخته می‌شود.