معنی
واژهٔ «تیره» یک کلمهٔ چندمعنایی اصیل فارسی است. این واژه در نقش صفت به معنای تاریک، سیاه، کدر، کمنور یا مبهم به کار میرود. در نقش اسم، به بخشی از یک ایل یا طایفه (جامعهشناسی)، دستهای از جانداران یا همان خانواده (زیستشناسی) و همچنین ستون فقرات (کالبدشناسی) اطلاق میشود.
یعنی چه
تیره یعنی چیزی که روشنایی و شفافیت ندارد یا رنگ آن متمایل به سیاهی است. در ساختار اجتماعی به گروهی از همخونان که شاخهای از یک قبیله بزرگتر را تشکیل میدهند تیره میگویند. در آناتومی نیز تیرهٔ پشت به معنای خط وسط پشت و ستون مهرههاست.
مترادف
بسته به بافت متن، مترادفهای آن شامل کلماتی چون تاریک، کدر و ظلمانی (برای نور) و طایفه، ایل و خاندان (برای نسبشناسی) است.
متضاد
مهمترین متضادهای این واژه در معنای نوری و ظاهری، کلمات روشن، درخشان و شفاف هستند.
هم خانواده
این کلمات با واژهٔ تیره همریشه بوده و از ستاک مشترک در زبانهای ایرانی کهن مشتق شدهاند.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول خودِ «تیره» با ۴ حرف است. کلمات هممعنی مانند کدر (۳ حرف) یا تاریک (۵ حرف) نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به معنای مدنظر از واژههای متفاوتی استفاده میشود.
به عربی
معادلهای عربی آن دقیقاً تفکیک معنایی بین رنگ کدر و ساختار طایفهای را نشان میدهند.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای رنگهای سیر از Koyu و برای محیطهای بینور از Karanlık استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تیره
واژهٔ «تیره» یکی از کلمات اصیل و چندمعنایی زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه (پهلوی) دارد. این کلمه کاربردهای متنوعی در حوزههای مختلف ادبی، علمی و اجتماعی پیدا کرده است؛ به طوری که در ادبیات و توصیف ظاهری به معنای تاریکی، کدورت، سیاهی و ابهام است، اما در علوم اجتماعی و مردمشناسی به یک واحد اجتماعی کوچکتر از ایل یعنی طایفه و خاندان اشاره دارد.
علاوه بر این، واژهٔ تیره در علم زیستشناسی به عنوان برابری برای ردهبندی «خانواده» در میان جانداران به کار میرود و در کالبدشناسی نیز اصطلاح «تیرهٔ پشت» نمایانگر ستون فقرات انسان است. این تنوع کاربرد نشاندهندهٔ پویایی و ظرفیت بالای این واژه در زبان فارسی است.