معنی
ضلال در لغت به معنای خروج از مسیر مستقیم، سرگردانی، و دور شدن از حق و هدایت است.
یعنی چه
این واژه اصطلاحاً به وضعیتی اشاره دارد که شخص یا سالک، مسیر حقیقت را گم کرده و توان رسیدن به مقصد اصلی را ندارد.
مترادف
واژههایی مانند گمراهی، بیراهی، و غی از نزدیکترین مترادفهای این کلمه هستند.
متضاد
نقطه مقابل ضلال، راهیافتگی و قرار داشتن در مسیر صحیح یا همان هدایت و رشاد است.
ریشه
این واژه از ریشه سه حرفی عربی «ض ل ل» اشتقاق یافته که در معنای اصلی خود به لغزش فیزیکی یا معنوی از راه راست اشاره دارد.
تلفظ
این کلمه به صورت ضَلال (Zalal) با فتحه روی حرف ضاد خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این کلمه دقیقاً ۴ حرف دارد.
به عربی
از آنجا که واژه اصالتاً عربی است، در زبان مبدأ نیز به همین صورت با معنای خروج از مسیر هدایت به کار میرود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه کلماتی چون گمراهی، کجروی و سرگشتگی هستند.
در قرآن
ضلال در قرآن لایههای معنایی مختلفی دارد؛ گاه به معنای کفر و انحراف از توحید است، گاه به معنای شدت مغلوب شدن در محبت (مانند آیه ۸ سوره یوسف) و گاه به معنای بیخبری از وحی پیش از بعثت.
جمعبندی و توضیح کامل ضلال
واژه «ضلال» یک مفهوم کلیدی در لغتشناسی و معارف دینی است که به هر نوع خروج از مسیر صحیح—چه به صورت فیزیکی و چه به صورت فکری، عقیدتی و معنوی—اطلاق میشود. این واژه دقیقاً در نقطه مقابل «هدایت» قرار دارد و نشاندهنده سرگردانی و بیهدفی است.
در ادبیات و متون قرآنی، ضلال پیوند نزدیکی با مفاهیمی چون تاریکی (ظلمات)، نابینایی دل و سراب دارد و به لایههای مختلفی از اشتباهات سهوی انسانی تا انحرافات عمیق اعتقادی اشاره میکند.