معنی
ذمایم به معنی خصلتهای بد، زشتیها، رذایل و اخلاق ناپسندی است که مایه ملامت و سرزنش انسان میشود.
یعنی چه
این کلمه در زبان فارسی برای اشاره به خصلتهای منفی انسانی مانند حسد، بخل، تکبر و دروغ که در برابر فضایل قرار دارند، به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتح اول (ذَ) و با همزه یا یای میانجی در بخش پایانی است.
در جدول
در کتب حل جدول، این کلمه پنجحرفی معمولاً در پاسخ به طراحان با عنوان جمعِ ذمیمه، عیوب یا رذایل اخلاقی یاد میشود.
به انگلیسی
برای معادلسازی این مفهوم اخلاقی در انگلیسی از واژگانی که به صفات منفی و نقایص اخلاقی اشاره دارند استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این مفهوم، ترکیبها و لغاتی که معنای عیوب و اخلاق ناپسند میدهند کاربرد دارد.
به فارسی
برگردان و جایگزین خالص فارسی برای این واژه، کلماتی مانند زشتیهای رفتاری، خصلتهای ناپسند و بدیها است.
در قرآن
عین کلمه «ذمایم» در متن قرآن کریم گزارش نشده است؛ با این حال، مشتقات ریشه ثلاثی آن (ذ م م) مانند واژه «مذموماً» به معنای سرزنششده و مطرود، در آیاتی نظیر آیه ۱۸ سوره اسراء آمده است.
نماد چیست
در متون عرفانی و کتابهای اخلاق اسلامی، ذمایم اخلاقی به عنوان نماد و مظهر زنجیرهای روح، تاریکیهای درون و موانع اصلی رشد و سیر و سلوک انسان به سوی کمال به شمار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل ذمایم
واژه «ذمایم» یک کلمه عربی و جمع تکسیر از مفرد «ذمیمه» است که از ریشه ثلاثی (ذ م م) به معنای سرزنش و نکوهش کردن مشتق شده است. این واژه پس از ورود به زبان فارسی، به طور گسترده در متون ادبی، عرفانی و کتابهای اخلاقی برای اشاره به صفات زشت، عیوب درونی و رفتارهای ناپسند انسان مورد استفاده قرار گرفت.
در اصطلاح، ذمایم دقیقاً نقطه مقابل فضایل و مکارم اخلاقی است و مصادیقی همچون حسد، تکبر، دروغ و بخل را در بر میگیرد که در ادبیات عرفانی مایه تاریکی قلب و دوری از حقیقت دانسته میشوند.