معنی
واژه «هذه» در زبان عربی اسم اشاره به نزدیک برای کلمات مفرد مؤنث (حقیقی یا مجازی) و همچنین برای جمعهای غیرعاقل است و در زبان فارسی به صورت ساده معادل «این» معنا میشود.
یعنی چه
این کلمه از دو بخش «ها» برای تنبیه و جلب توجه، و «ذِهِ» که اسم اشاره مؤنث است تشکیل شده و زمانی به کار میرود که بخواهیم به یک امر، شخص یا شیء مؤنث که در نزدیکی ما قرار دارد اشاره کنیم.
مترادف
در زبان فارسی دقیقترین معادل برای آن کلمه «این» است. در نظام دستوری عربی نیز با توجه به نوع اشاره، کلماتی مانند هاتی کاربرد مشابه دارند.
متضاد
متضاد این واژه از نظر دوری و نزدیکی کلمه «تلک» (آن - برای مؤنث دور) و از نظر جنسیت کلمه «هذا» (این - برای مذکر نزدیک) است.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه با اشباع یا کشش کوتاه الف در بخش اول (هٰ) و کسره دادن به ذال و هاء آخر به صورت «هَذِهِ» یا «هٰذِهِ» انجام میشود.
به عربی
از آنجا که اصل این واژه عربی است، در خود زبان عربی به عنوان اسم اشاره برای مفرد مؤنث قریب شناخته میشود.
به فارسی
در برگردان دقیق به زبان فارسی، جنسیت دستوری حذف میشود و معادل مستقیم آن واژه اشاره «این» است.
در قرآن
این کلمه دهها بار در قرآن کریم برای اشاره به موجودات مؤنث حقیقی مانند ناقه (شتر) یا مؤنث مجازی مانند جهنم و همچنین برای اشاره به جمعهای غیرانسان به کار رفته است که نشاندهنده حضور، فوریت و مشاهدهپذیری مفهوم است.
جمعبندی و توضیح کامل هذه
کلمه «هذه» یکی از ادوات و اسمهای اشاره کلیدی در زبان عربی است که به دلیل پیوند عمیق ادبیات فارسی با زبان عربی، در متون کهن، رسمی و مذهبی فارسی نیز به چشم میخورد. این واژه به طور اختصاصی برای اشاره به امور، اشیاء یا افراد مفرد مؤنث در مسافت نزدیک به کار میرود و در ساختار بلاغی، حس فوریت، حضور و شهود را به مخاطب منتقل میکند.
در ساختار دستوری، این کلمه فاقد ریشه مشتق ثلاثی مانند افعال است و به عنوان یک ابزار سیستمی در نظام اشاره شناخته میشود. در ترجمه به زبان فارسی، به دلیل نبود جنسیت دستوری در زبان ما، این کلمه به سادگی به «این» برگردانده میشود؛ هرچند متضادهای آن در عربی بر اساس دوری (تلک) یا تغییر جنسیت (هذا) تفکیک میشوند.