معنی
دختر به معنای فرزند مادینه (مؤنث) انسان است و در کاربرد عام به زن جوان، دوشیزه و باکره نیز اطلاق میشود.
یعنی چه
این واژه برای توصیف نسبت فرزندی مؤنث نسبت به والدین و همچنین اشاره به سنین جوانی و تجرد در زنان به کار میرود.
مترادف
واژههای دخت و دوشیزه از برابرهای اصیل فارسی هستند، در حالی که صبیه و بنت از زبان عربی وارد شدهاند.
متضاد
اصلیترین متضاد واژه دختر در زبان فارسی، واژه پسر (فرزند مذکر) است.
هم خانواده
واژههای مشتق و ترکیبی که از ریشه دخت و دختر ساخته شدهاند در فرهنگ زبانی فارسی فراوان هستند.
ریشه
این واژه از فارسی میانه (پهلوی) به صورت duxtar و اوستایی dugədar میآید. زبانشناسان ریشه اولیه آن را با دوشیدن شیر در جوامع بدوی هندواروپایی مرتبط میدانند که به مرور زمان معنای فرزند مؤنث یافته است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ معمول برای فرزند مؤنث یا صبیه، واژه ۴ حرفی «دختر» است.
به انگلیسی
واژه انگلیسی daughter با دختر فارسی همریشه و از یک تبار زبانی است. در زبان عربی نیز از بنت و فتات استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل دختر
واژه دختر یکی از اصیلترین و کهنترین واژگان زبان فارسی و خانواده زبانی هندواروپایی است که در طول هزاران سال ساختار آوایی خود را حفظ کرده است. این کلمه در وهله نخست نشاندهنده رابطه فرزندی مؤنث است و در کاربرد اجتماعی به زنان جوان و دوشیزگان اشاره دارد. ریشه اسطورهای و تاریخی آن در فرهنگ ایرانی با آناهیتا (نماد پاکی، باروری و آبها) پیوند خورده است.
در فرهنگ عامه و ادبیات عرفانی ایران، دختر همواره نمادی از ظرافت، معصومیت، زایندگی و حیا بوده است. در دوران معاصر نیز این واژه فراتر از نقشهای سنتی، به نمادی از استقلال، پویایی، رشد اجتماعی و هویت تأثیرگذار زنانه در جامعه تبدیل شده است. در متون مذهبی و قرآنی نیز هرچند کلمه فارسی آن وجود ندارد، اما معادلهای جمع آن مانند «بنات» و توصیفاتی مانند «إناث» به عنوان مواهب و هدیههای الهی ستایش شدهاند.