معنی
اگزیستانسیالیسم یا هستیگرایی رویکردی فلسفی است که باور دارد انسان ابتدا پا به جهان میگذارد (وجود مییابد) و سپس با انتخابها و اعمال خود، ماهیت و معنای زندگیاش را شکل میدهد.
یعنی چه
این اصطلاح به این معناست که هیچ تقدیر یا الگوی از پیشساختهای برای انسان وجود ندارد؛ ما کاملاً آزادیم و به همین دلیل، مسئول تام و تمام زندگی و ارزشهایی هستیم که برای خود برمیگزینیم.
متضاد
در تقابل با مکاتبی قرار دارد که انسان را محکوم به ذاتی از پیشتعیینشده یا اسیر جبر محیطی و مابعدالطبیعی میدانند.
ریشه
این واژه از طریق زبان فرانسوی به فارسی آمده و ریشه اصلی آن به فعل لاتین existere بازمیگردد که از دو جزء ex (بیرون) و sistere (ایستادن) به معنای برآمدن یا آشکار شدن ساخته شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با کسره روی الف و سکون گاف به صورت «اِگزیستانسییالیسم» است که از تلفظ فرانسوی آن وام گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً به عنوان پاسخی برای پرسشهای «مکتب اصالت وجود» یا «هستیگرایی» استفاده میشود و دقیقاً ۱۵ حرف دارد.
به انگلیسی
واژه معادل آن در زبان انگلیسی و بسیاری از زبانهای اروپایی با پسوند مکتبساز ism به کار میرود.
به فارسی
بهترین و رایجترین برگردانهای فارسی برای این اصطلاح فلسفی، «هستیگرایی» و «وجودگرایی» هستند که مفهوم تمرکز بر وجود فردی را بهخوبی منتقل میکنند.
نماد چیست
این مکتب نماد گرافیکی یا لوگوی رسمی ندارد، اما در هنر و ادبیات با مفاهیمی همچون جاده و مسیر زندگی، انسان ایستاده در برابر افق بیکران، تنهایی مفرط و اضطراب انتخاب نمادپردازی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل اگزیستانسیالیسم
اگزیستانسیالیسم یا هستیگرایی یکی از تاثیرگذارترین جریانهای فلسفی و ادبی قرن بیستم است که فیلسوفانی چون ژان پل سارتر، آلبر کامو و سورن کییرکگور به شکلگیری و گسترش آن کمک کردند. لبّ کلام این دیدگاه این است که انسان بدون ماهیت یا هدف از پیشتعیینشدهای به دنیا میآید؛ بنابراین او کاملاً آزاد است تا خودش با تصمیمها، رفتارها و مسئولیتپذیری شخصی، به زندگی پوچ خود معنا ببخشد.
در این دیدگاه، آزادی انسان با نوعی اضطراب عمیق وجودی همراه است، چرا که فرد دیگر نمیتواند بار اشتباهات خود را به گردن سرنوشت، جامعه یا طبیعت بیندازد. اگرچه این مکتب ریشه غربی دارد و اصطلاحی مدرن است، اما بازتاب مفاهیمی چون اختیار و خودسازی فردی در بسیاری از آثار ادبی و اخلاقی جهان نیز دیده میشود.