معنی
در لغتنامهها و زبان محاورهای، این واژه برای توصیف افرادی به کار میرود که جثهای تپل، پر و در عین حال قامتی کوتاه دارند.
یعنی چه
این اصطلاح در گفتار روزمره به کسی اشاره دارد که اضافه وزن دارد و قد او نسبت به پهنای بدنش کوتاه است. گاهی در لحن عامیانه به شوخی یا برای اشاره به تنبلی نیز استفاده میشود.
مترادف
واژههای هممعنی این کلمه همگی بر ویژگی چاقی همراه با کوتاهی قد یا جثه کوچک و بامزه دلالت دارند.
متضاد
کلمات مقابل این واژه نشاندهنده افرادی با قد بلند، اندام ترکه ای و بدون چربی اضافه هستند.
ریشه
این واژه ریشه باستانی مکتوب یا اشتقاق رسمی از زبان پهلوی ندارد و از اصطلاحات تداول عامه است. (توجه: این واژه در زبان پشتو معنی متفاوتی داشته و به معنای «خویش و خود» است).
جمله سازی
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی وجود دارند که دقیقاً بار معنایی چاقی مفرط همراه با کوتاهی قد یا بامزگی را میرسانند.
به فارسی
اگر بخواهیم این صفت عامیانه را به زبان رسمی و معیارسازی شده فارسی برگردانیم، بهترین معادلها «فربه کوتاهقامت» یا «تپلی» هستند.
نماد چیست
در اسطورهشناسی نماد خاصی نیست، اما در ادبیات مدرن و پویانماییها معمولاً کاراکترهای خپل نماد سادگی، صمیمیت، شکمو بودن یا تنبلی دوستداشتنی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل خپل
واژه «خپل» یکی از اصطلاحات اصیل و پرکاربرد در فرهنگ عامیانه و گفتاری زبان فارسی است. این کلمه اصطلاحاً به افرادی اطلاق میشود که مشخصه بارز اندام آنها، ترکیب همزمان چاقی و کوتاهی قد است. اگرچه در برخی بافتهای کلامی ممکن است لحنی متمایل به شوخی یا اندکی تحقیر داشته باشد، اما در بسیاری از موارد، بهویژه در ادبیات کودک و توصیف حیوانات خانگی، باری صمیمانه و بامزه به همراه دارد.
از نظر ریشهشناسی، این کلمه جایگاه رسمی در متون پهلوی یا ادبیات کلاسیک بسیار کهن ندارد و بیشتر حاصل تحول گویشهای محلی ایران و افغانستان در بستر زبان محاوره است. لازم به ذکر است که تشابه اسمی این واژه با زبان پشتو صرفاً یک همآوایی است، چرا که در پشتو به معنای «مال خود» به کار میرود، در حالی که در فارسی معنای جثه و اندام را متبادر میکند.