یعنی چه
مغناطش باقیمانده پدیدهای در فیزیک و مهندسی مواد است و به مقدار مغناطیسی اشاره دارد که پس از قطع شدن میدان مغناطیسی بیرونی، در مواد فرومغناطیسی مانند آهن یا کبالت ماندگار میشود. این ویژگی پایه و اساس ساخت آهنرباهای دائمی و ذخیرهسازی دادهها در هارد دیسکها است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: «مِغْناطِش» (مأخوذ از یونانی با ساختار مصدری فارسی) و «باقیمانده» (ترکیب عربی-فارسی به معنای پسماند و بازمانده).
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه تخصصی فیزیک دقیقاً «مغناطش باقی مانده» با ۱۵ حرف است. همچنین ممکن است با عناوین دیگری چون پسماند یا بازماندگی مغناطیسی نیز مطرح شود.
به انگلیسی
در متون علمی و مهندسی غربی، این مفهوم را با اصطلاحات تخصصی Remanence یا Residual Magnetization بیان میکنند که مستقیماً به خاصیت نگهدارندگی مغناطیسی اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی با استفاده از ریشه غنط و مشتقات آن، عبارت «المغنطة المتبقية» یا «التمغنط المتبقي» به عنوان معادل دقیق این اصطلاح فیزیکی استفاده میشود.
به ترکی
در واژهنامههای علمی زبان ترکی استانبولی، برای توصیف این پدیده پسماندی از عبارات ترکیبی Kalıntı Mıknatıslanma (مغناطش ماندگی) یا Artık Manyetizasyon استفاده میکنند.
به فارسی
در زبان فارسی اصطلاحات مترادف دیگری همچون «مغناطش پسماند»، «پسماند مغناطیسی» و «مغناطش مانده» به کار میروند. واژه مغناطش از ریشه یونانی Magnesia گرفته شده و باقیمانده از ترکیب ریشه عربی (بقی) و پسوند مفعولی فارسی (مانده) ساخته شده است.
نماد چیست
در فرمولهای فیزیک ماده چگال و چرخههای هیسترزیس مهندسی برق، این کمیت را با نماد Br (مخفف remanent flux density) یا Mr (مخفف remanent magnetization) نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل مغناطش باقی مانده
مغناطش باقیمانده یکی از مفاهیم کلیدی در فیزیک الکتریسیته و مغناطیس است که به توصیف رفتار مواد فرومغناطیس پس از قطع میدان مغناطیسی بیرونی میپردازد. هنگامی که یک ماده مانند آهن را در یک میدان مغناطیسی قوی قرار میدهیم، دوقطبیهای مغناطیسی آن همراستا میشوند. پس از حذف این میدان، تمامی دوقطبیها به حالت اولیه و بینظم خود بازنمیگردند، بلکه بخشی از آنها آرایش منظم خود را حفظ میکنند که منجر به پدید آمدن مغناطش باقیمانده میشود.
این پدیده فیزیکی اهمیت شایانی در صنعت و فناوری مدرن دارد. ساخت آهنرباهای دائمی قدرتمند، تجهیزات ذخیرهسازی اطلاعات مانند هارد دیسکها و نوارهای مغناطیسی قدیمی، همگی به این ویژگی مواد وابسته هستند. میزان نیرویی که برای صفر کردن این مغناطش باقیمانده نیاز است، وادارندگی (Coercivity) نامیده میشود که در بررسی نمودارهای پسماند مواد ارزیابی میگردد.