معنی
در کتابهای لغت کهن، «بَخَن» به معنای شخص قدبلند و کشیده (درازبالا) آمده است. علاوه بر این، در میان عموم به عنوان شکل مکتوب و ملفوظ اصطلاح عربی «بَخٍّ» به معنی آفرین و بهبه استفاده میشود.
یعنی چه
این واژه دو کاربرد دارد: یا اشاره به مردی بلندقامت دارد و یا بیانگر صوت تحسین و تمجید (مرحبا و احسنت) است که ریشه در زبان عربی دارد.
تلفظ
در معنای انسان بلندقد به صورت بَخَن (Baxan) تلفظ میشود و در معنای شبهجمله و صوت تحسین، در اصل بَخٍّ (Baxin) یا بَخْ (Bax) بوده که به اشتباه بَخَن تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژه «بخن» با تعداد ۳ حرف، معمولاً با راهنمای «انسان بلندقد» یا «درازبالا» شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به معنای مدنظر، برای مفهوم قدبلند از واژگان مربوط به قامت و برای مفهوم تحسین از اصطلاحات تشویقی استفاده میشود.
به عربی
ریشه این واژگان کاملاً عربی است؛ در متون عربی بَخٍّ بَخٍّ برای نشان دادن نهایت رضایت و خشنودی کاربرد فراوان دارد.
به ترکی
در زبان ترکی معادلهای توصیفی قامت و اصطلاحات تحسینیِ همارز برای انتقال این مفاهیم به کار میروند.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی آن در معنای اول «بلندقد» و «درازبالا» است و در معنای دوم با شبهجملههایی مانند «آفرین»، «بهبه» و «خهخه» برابر است.
نماد چیست
این کلمه نماد اسطورهای ندارد. در معنای اول صفت فیزیکی است و در معنای دوم، به دلیل کاربرد در رویدادهای تاریخی مذهبی (مانند عبارت بخ بخ لک یا علی در غدیر خم)، نمادِ تایید کامل، بیعت و تسلیمِ همراه با خشنودی است.
جمعبندی و توضیح کامل بخن
واژه «بخن» در زبان فارسی مراجع لغوی دو وجهه کاملاً متمایز دارد. در وجهه نخست و اصیل خود، یک صفت مهجور و کمکاربرد به معنی انسان درازبالا و قدبلند است که امروزه در گفتار روزمره جایی ندارد و بیشتر در متون کهن یا به عنوان طراح سوالات جدول کاربرد دارد.
در وجهه دوم که بسیار رایجتر است، این واژه در واقع اشتباه نوشتاری و تلفظ عامیانه از اصطلاح و صوت تحسین عربی «بَخٍّ» است. این صوت برای ابراز شادمانی، بهبه گفتن و احسنت به کار میرود و در تاریخ اسلام و احادیث مشهور (مانند واقعه غدیر) نقشی نمادین برای تایید و تمجید دارد.