معنی
سپاس در زبان فارسی به معنای تقدیر، قدردانی، ستایش و اظهار امتنان در برابر نیکی، خدمت یا نعمت کسی است.
یعنی چه
این واژه به مفهوم اعتراف به لطف دیگران و پاسداشت عمل نیکو است؛ هم در روابط اجتماعی میان انسانها به کار میرود و هم در ادبیات نیایشی به معنای حمد و ثنای پروردگار استفاده میشود.
مترادف
واژههای فوق نزدیکترین معانی را به مفهوم سپاسگزاری و ابراز ممنونیت دارند.
متضاد
این کلمات نشاندهنده عدم قدردانی و نادیده گرفتن لطف یا نعمت هستند.
هم خانواده
واژههایی که از ریشه سپاس مشتق شده یا با آن ترکیب شدهاند.
ریشه
این واژه کاملاً ایرانی و پارسی است؛ در زبان پهلوی (فارسی میانه) به صورت spās به معنی خدمت، بندگی و حقشناسی بوده و در نهایت به ریشههای هندواروپایی مرتبط با دیدن و توجه محترمانه نسبت داده میشود.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه «سپاس» به عنوان پاسخ چهار حرفی برای راهنماهایی مثل شکرگزاری، تشکر یا قدردانی کاربرد دارد.
به انگلیسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان انگلیسی برای بیان تشکر و قدردانی استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل سپاس
واژه «سپاس» یکی از زیباترین و اصیلترین واژگان زبان فارسی است که ریشه در فرهنگ غنی ایرانی دارد. این کلمه از دوران فارسی میانه (پهلوی) تا به امروز، اصالت خود را حفظ کرده و نمادی از فروتنی، ادب و حقشناسی در جامعه است. در زبان رسمی و ادبی، این واژه جایگزینی بسیار وزین و فرمال برای کلماتی مانند مرسی یا ممنون به شمار میرود.
از نظر مفهوم دینی و معنوی، اگرچه خود واژه سپاس به دلیل فارسی بودن در متن عربی قرآن نیامده، اما مفهوم محوری آن یعنی «شُکر» و «حَمد» بارها در آیات الهی تکرار شده است؛ به طوری که مترجمان بزرگ قرآن همواره عباراتی نظیر الحمدلله را به «سپاس و ستایش مخصوص خداست» برگرداندهاند که این امر جایگاه والای اخلاقی این واژه را نشان میدهد.