یعنی چه
این کلمه دو وجه معنایی دارد: اول در زبان فارسی به عنوان فعل مضارع التزامی یا اخباری از مصدر «رهانیدن» به معنی نجات دادن و آزاد کردن؛ دوم در اصطلاح قرآنی و عربی که اشاره به واژه «بُرْهَانَانِ» به معنی دو دلیل و معجزه قاطع دارد.
تلفظ
در حالت فعل فارسی به صورت [بُ رْ ها نَ نْد] تلفظ میشود و در حالت عربی و قرآنی اصل آن [بُرْ ها نا نِ] است که گاه در گویش یا نوشتن عامیانه به این صورت در میآید.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه ۷ حرفی به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'نجات دهند'، 'رهایی بخشند' یا 'دو حجت روشن' به کار میرود.
به انگلیسی
با توجه به دو ساختار متفاوت کلمه، معادلهای انگلیسی آن برای حالت فعلی نشاندهنده نجات دادن گروهی و برای حالت قرآنی نشاندهنده دو برهان و دلیل است.
به عربی
در زبان عربی برای معنای فعلی از ریشههای انقاذ و تخلیص استفاده میشود و در وجه دوم، خود کلمه شکل تثنیه از واژه برهان است.
به فارسی
برگردان و مفهوم خالص این واژه در زبان فارسی برابر است با وارهانند، آزاد سازند یا دو حجت و دلیل آشکار که برای اثبات حقانیت به کار میرود.
نماد چیست
در ادبیات فارسی مظهر و نماد نجاتبخشی و رها کردن از بند است. در بستر قرآنی و دینی، نماد حقانیت الهی و معجزات آشکار (مانند عصا و ید بیضای موسی) به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل برهانند
واژه «برهانند» یک مدخل ذووجوهین است که بررسی آن بدون تفکیک ماهیت فارسی و عربی میسر نیست. در وجه اول، این کلمه یک فعل خالص فارسی در صیغه سومشخص جمع (مضارع) از مصدر «رهاندن» یا «رهانیدن» همراه با پیشوند فعلی است که معنای نجات دادن، خلاص کردن و آزاد ساختن از بند یا گرفتاری را افاده میکند.
در وجه دوم، این کلمه بازتابی از رسمالخط یا تلفظ عامیانه واژه قرآنی «بُرْهَانَانِ» (تثنیه برهان) است. این اصطلاح دقیقاً یکبار در آیه ۳۲ سوره قصص برای اشاره به دو معجزه بزرگ حضرت موسی (ع) یعنی عصا و ید بیضا به کار رفته و به معنای دو دلیل قاطع، دو حجت روشن و دو معجزه روشنگر از جانب پروردگار است.
بنابراین در طراحهای جدول و لغتنامهها، بسته به سیاق متن، این کلمه ۷ حرفی میتواند به عنوان فعلی به معنای وارهاندن یا اسمی به معنای دو معجزه و دلیل استوار در نظر گرفته شود.