یعنی چه
خارپشت جانوری پستاندار، کوچک و حشرهخوار از خانوادهٔ خارپشتسانان است که پشت آن پوشیده از خارهای تیز بوده و در زبان عامه به آن جوجهتیغی نیز میگویند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی به صورت خْارْپُشْتْ [xār-pošt] تلفظ میشود و یک اسم مرکب اصیل متشکل از دو جزء خار و پشت است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این کلمه در جدول، خود واژه «خارپشت» با ۶ حرف است. در طراحهای جدول گاهی از واژههای کهن یا مشابه مانند ژوژ، سیخول یا تشی نیز استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به خارپشتهای کوچک Hedgehog میگویند. باید توجه داشت که خارپشتهای بزرگتر (تشی) در انگلیسی Porcupine نامیده میشوند.
به عربی
معادل دقیق واژه خارپشت در زبان عربی «القُنْفُذ» است. این واژه در متون کهن و لغتنامههای قدیمی فارسی نیز به وفور به کار رفته است.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این جانور پستاندار تیغدار از واژه «Kirpi» (کیرپی) استفاده میشود.
نماد چیست
خارپشت در فرهنگهای مختلف نماد زره طبیعی، صلحجویی و دفاع مشروع است؛ چرا که تا زمانی که به او حمله نشود آسیب نمیزند. در ادبیات فارسی نیز کنایه از افراد گوشهگیر، زاهد یا باقناعت است.
جمعبندی و توضیح کامل خارپشت
خارپشت واژهای اصیل و کاملاً فارسی است که از ترکیب دو جزء «خار» (ریشه اوستایی) و «پشت» (ریشه پهلوی) ساخته شده و به پستاندار کوچک حشرهخواری اشاره دارد که به خاطر پوشش تیغدارش شناخته میشود. این جانور در زبان عامیانه با جوجهتیغی یکسان پنداشته میشود، اما از نظر علمی تفاوتهایی دارند و در جداول کلمات متقاطع معمولاً به عنوان یک پاسخ ششحرفی مطرح میگردد.
این موجود در فرهنگها و ادبیات ملل مختلف، جایگاه نمادین ویژهای دارد و غالباً نمادی از صلحجویی، احتیاط و دفاع هوشمندانه از خود است، زیرا تنها هنگام احساس خطر به شکل یک توپ تیغدار درمیآید. خارپشت در زبانهای دیگر معادلهای مشخصی نظیر Hedgehog در انگلیسی، قنفذ در عربی و کیرپی در ترکی دارد.