یعنی چه
«قبیله ثقیف» نام یکی از قبایل مشهور و بزرگ شبهجزیره عربستان در دوران پیش از اسلام و صدر اسلام است. واژه ثقیف در لغت به معنای فرد زیرک، ماهر و باهوش است که در اصل لقب «قسی بن منبه» جد بزرگ این قبیله بوده است. این قبیله یکجانشین بوده و به تجارت و کشاورزی در منطقه کوهستانی و خوشآبوهوای طائف اشتغال داشتند.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [قَبیلِ یِ ثَقيف] است که حرف ثاء در آن مفتوح (ثَ) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ به عنوان قبیله طائف یا قبیله مختار، بسته به تعداد حروف، میتواند «ثقیف» (۴ حرف)، «بنو ثقیف» (۸ حرف) یا «قبیله ثقیف» (۹ حرف) باشد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسیزبان و متون تاریخ اسلام از این قبیله با نامهای Thaqif Tribe یا Banu Thaqif یاد میشود.
به عربی
در زبان عربی که زبان اصلی خاستگاه این قبیله است، به صورت «بنو ثقيف» یا «قبيلة ثقيف» مکتوب و استعمال میگردد.
به فارسی
در برگردان و کاربرد فارسی معمولاً همان نام علم تاریخی یعنی «قبیله ثقیف» یا «بنو ثقیف» به کار میرود و معادل معنایی جایگزینی ندارد.
در قرآن
نام قبیله ثقیف به صورت صریح در قرآن نیامده است؛ اما طبق نظر مفسران، تعبیر «رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ» در آیه ۳۱ سوره زخرف به عروة بن مسعود ثقفی (بزرگ قبیله ثقیف در طائف) اشاره دارد. همچنین آیاتی در سوره توبه (درباره جنگ حنین) و سوره بقره (درباره حرمت ربا) به رفتارها و رویدادهای مربوط به این قبیله اشاره دارند.
نماد چیست
بزرگترین نماد هویتی و مذهبی قبیله ثقیف در دوران جاهلیت، بت مشهور «لات» بود که بتخانه آن در طائف قرار داشت و این قبیله خدمتگزاران آن بودند. علاوه بر این، باغهای سرسبز، تاکستانها و قلعههای محکم شهر طائف از نمادهای جغرافیایی و اقتصادی این قبیله به شمار میرفتند.
جمعبندی و توضیح کامل قبیله ثقیف
قبیله ثقیف یکی از مهمترین و با نفوذترین قبایل عرب شبهجزیره عربستان بود که در شهر کوهستانی و خوشآبوهوای طائف سکونت داشتند. اعضای این قبیله برخلاف بسیاری از قبایل بدوی، یکجانشین بوده و از طریق کشاورزی، باغداری و تجارت ثروت زیادی به دست آورده بودند. در دوران پیش از اسلام، آنها به واسطه کلیدداری بتخانه بزرگ «لات» جایگاه مذهبی ویژهای داشتند و در ابتدا مقاومت سرسختانهای در برابر دعوت پیامبر اسلام نشان دادند، اما سرانجام در سال نهم هجری اسلام آوردند.
این قبیله در تاریخ صدر اسلام و قرون نخستین هجری شخصیتهای بسیار کلیدی و اثرگذاری را به جامعه معرفی کرد که جریانساز شدند. از مشهورترین چهرههای تاریخی این قبیله میتوان به مختار ثقفی (رهبر قیام خونخواهی امام حسین)، حجاج بن یوسف ثقفی (والی مقتدر و سختگیر اموی) و مغیره بن شعبه اشاره کرد. واژه ثقیف در لغت معنای هوشمندی و مهارت دارد که کاملاً با روحیه سیاسی و تجاری اعضای این قبیله در طول تاریخ همخوانی داشته است.