یعنی چه
واژهٔ کدر صفتی است که برای اشیاء غیرشفاف، بدون درخشندگی یا گلآلود (مانند آب یا شیشهٔ کدر) به کار میرود. این کلمه در معنای کنایی و روانشناختی نیز برای توصیف حالات روحی نامناسب، چهرهٔ غمگین و دلهرهآور استفاده میشود.
مترادف
این کلمات در بافتهای مختلف عینی و ذهنی میتوانند به جای واژهٔ کدر قرار گیرند.
متضاد
کلماتی که مفهوم پاکی، نورانیت و عبوردهندگی نور را برخلاف کدر بودن نشان میدهند.
هم خانواده
واژگانی که از ریشهٔ سه حرفی (کدر) مشتق شدهاند و مفاهیمی چون تیرگی، اندوه و آلودگی را حمل میکنند.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «تیره»، «غیرشفاف» یا «تار»، کلمهٔ سه حرفی کدر مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به نوع کاربرد (فیزیکی، مایعات یا رنگها) از واژگان متفاوتی در انگلیسی استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشهٔ عربی دارد و در این زبان نیز به همین صورت یا در قالب مشتقاتش با مفاهیم مشابه به کار میرود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای آب گلآلود و مبهم از بولانیک و برای سطوح غیربراق از مات استفاده میکنند.
به فارسی
از آنجا که کدر ریشهای عربی دارد، در زبان فارسی اصیل بیشتر از واژههای تیره، تار و زدار استفاده میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات و نمادشناسی، کدر بودن نقطهٔ مقابل پاکی و زلال بودن است. آب کدر نمادی از جامعه، روزگار یا ذهن آشفته و آلوده است؛ همانطور که چهره یا خاطر کدر نشاندهندهٔ اندوه عمیق، غصه و دلگیری انسان است.
جمعبندی و توضیح کامل کدر
واژهٔ کدر از ریشهٔ عربی به زبان فارسی وارد شده و در دو قلمرو مادی و معنایی کاربرد فراوانی یافته است. در دنیای مادی، این واژه برای توصیف هر آن چیزی به کار میرود که ویژگی شفافیت، زلال بودن و عبوردهی نور را از دست داده باشد، مانند هوای غبارآلود، شیشههای مات یا آب گلآلود رودخانهها.
در قلمرو معنوی و ادبی، کدر ابزاری برای بیان حالات روحی تیره، اندوهبار و مبهم است. در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز هرچند خود واژه به صورت مستقیم نیامده، اما مشتق آن یعنی «انْكَدَرَتْ» در سوره تکویر برای بیان تیره شدن و بیفروغ شدن ستارگان در آستانه قیامت به کار رفته است که نشاندهندهٔ پیوند عمیق این واژه با مفهوم از دست رفتن روشنایی است.