معنی
در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا و معین، خدشه در اصل به معنای خراش یا آسیب سطحی روی پوست یا سطح یک شیء است. در کاربرد امروزی و مجازی، این واژه بیشتر برای نشان دادن صدمات معنوی، ایجاد نقص در یکپارچگی یا لکهدار شدن اعتبار و درستی یک موضوع به کار میرود.
یعنی چه
عبارت «خدشه وارد شدن» یعنی یک کلِ یکپارچه، پاک یا معتبر دچار صدمه، نقص یا لکه شده است؛ به طوری که تمامیت یا قطعیت آن زیر سؤال رفته و در آن تردید ایجاد شده باشد.
مترادف
واژههایی نظیر خراش و ساییدگی با جنبه فیزیکی کلمه همپوشانی دارند، در حالی که کلماتی مانند عیب، نقص، شبهه و تردید معادلهای مجاز و معنوی آن محسوب میشوند.
تلفظ
این واژه با فتح خاء و سکون دال تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون خراش، صدمه یا آسیب سطحی، کلمه ۴ حرفی «خدشه» قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد فیزیکی یا معنوی کلمه، میتوان از معادلهای متفاوبر زبان انگلیسی استفاده کرد.
نماد چیست
این واژه در ادبیات سنتی نماد فیزیکی خاصی ندارد، اما در کاربرد معاصر و انتزاعی، به عنوان نمادی برای نشان دادن نقصهای کوچک اما اثرگذاری که پاکی، قطعیت و اعتبار یک اصل یا موضوع کامل را به خطر میاندازند، شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خدشه
واژه «خدشه» ریشهای عربی دارد و در اصل به معنای خراش پوستی یا آسیب سطحی است. با این حال، در زبان فارسی امروز کاربرد مجازی آن بسیار گستردهتر شده و برای بیان وارد شدن صدمه به مفاهیم غیرمادی به کار میرود.
وقتی از خدشهدار شدن یک قانون، اعتبار، یا رابطه سخن میگوییم، منظور ایجاد عیب، نقص یا لکهای است که باور عمومی یا استحکام آن ساختار را با شک و تردید مواجه میکند. این کلمه در متون قرآنی مستقیماً استفاده نشده اما مشتقات آن مانند مخدوش و تخدیش در ادبیات رسمی و حقوقی فراوان یافت میشوند.