یعنی چه
در زبان فارسی به هر چیز یا سطحی که بر اثر آلودگی، صدمه یا عوامل طبیعی دچار تغییر رنگ موضعی شده باشد، «لکدار» یا لکهدار میگویند. این واژه در ادبیات و گفتگوهای روزمره کاربرد مجازی نیز دارد و به اعتبار، آبرو یا سابقهٔ مخدوش و آسیبدیده اشاره میکند.
تلفظ
این واژه از دو بخش «لَک» (با فتح لام و سکون کاف) و پسوند دارندگی «دار» تشکیل شده است و به صورت پیوسته [لَکْدار] تلفظ میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «لک دار» دقیقاً دارای ۵ حرف است. واژههای هممعنی دیگر مانند «لکه دار» یا «داغ دار» نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
بسته به متن و کاربرد، در زبان انگلیسی واژههای متفاوتی وجود دارد؛ برای سطوح مخدوش از Stained و برای آبروی آسیبدیده از Tarnished استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژهٔ مُبَقَّع به معنای چیزی است که خالها یا لکههایی روی آن قرار دارد و مُلَطَّخ بیشتر به آلودگی سطحی اشاره میکند.
به فارسی
برابرهای اصیل و واژگان مترادف فارسی برای این کلمه شامل لکهدار، لکزده، داغدار، کثیف و آلوده است. در مفاهیم غیرمادی نیز با واژههایی چون مخدوش و بدنام همپوشانی دارد. متضادهای آن نیز پاک، بیلکه و منزه هستند.
در قرآن
خود واژهٔ «لکدار» یا ریشهٔ فارسی آن در قرآن وجود ندارد. با این حال، از نظر معنایی مفاهیمی نزدیک به آن مانند واژهٔ «شِیَة» (به معنی خال، نشان یا لکه در آیه ۶۷ سوره بقره برای توصیف گاو بنیاسرائیل که بینقص و بیلکه بود) دیده میشود.
نماد چیست
در ادبیات، فرهنگ عامه و متون کنایی، لکدار بودن نماد رسمی و اسطورهای ندارد، اما به عنوان مظهر عیب، آلودگی گناه، ناپاکی، و از دست رفتن صفا و پاکی اولیه (چه در جسم و چه در روح و اعتبار) به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لک دار
واژهٔ «لک دار» یک صفت ترکیبی در زبان فارسی است که از پیوند واژهٔ ریشهدار «لک» (به معنی اثر، داغ یا تغییر رنگ روی سطوح) با پسوند دارندگی «دار» حاصل شده است. این کلمه در وهلهٔ اول کاربردی حسی و فیزیکی دارد و برای توصیف اشیاء، میوهها، لباسها یا پوستی که دچار تغییر رنگ و آلودگی شدهاند استفاده میشود.
در مرتبهٔ بعد، زبان فارسی از این واژه بهرهبرداری کنایی و مجازی کرده است. در این ساختار، لکدار شدن یا لکهدار گشتن به معنای آسیب دیدن حیثیت، مخدوش شدن سابقه یا آلوده شدن دامن فرد به گناه و بدنامی است که متضاد آن مفهومِ پاکی، بیعیبی و منزه بودن قرار دارد.
این کلمه در بازیهای فکری و جدول کلمات متقاطع به عنوان یک پاسخ ۵ حرفی شناخته میشود و معادلهای دقیقی در زبانهای انگلیسی و عربی برای انتقال مفاهیم ظاهری و اعتباری آن وجود دارد.