یعنی چه
مار زهردار یا مار سمی به گونههایی از مارها گفته میشود که مجهز به غدد زهرساز و دندانهای نیش اختصاصی (توخالی یا شیاردار) هستند. این جانوران از سم خود عمدتاً برای شکار، هضم غذا و همچنین دفاع در برابر تهدیدات استفاده میکنند.
تلفظ
واژهٔ «مار» با مصوت بلند آ و سکون ر، و واژهٔ «زهردار» با فتح ز، سکون ه و سکون ر تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت بر اساس تعداد حروف میتواند خودِ «مار زهر دار» (۹ حرف) یا واژههای مترادفی چون «افعی»، «مار سمی» و «لوworking» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژهٔ دقیق برای ماری که زهر را تزریق میکند Venomous snake است، هرچند در اصطلاح عامیانه از Poisonous snake نیز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به مار زهردار و سمی از ترکیب اسمهای حیه، ثعبان یا افعی به همراه صفت «سامّة» یا «سامّ» استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و واژههای جایگزین این عبارت در زبان فارسی شامل مار سمی، افعی، مار زهرآگین، مار زهرآلود و در متون کهن «حیهٔ قاتله» است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ فارسی، مار زهردار نماد دشمن مکار، خیانت و خطر پیشبینینشده است (مانند مارهای دوش ضحاک). با این حال، در نمادهای جهانی و باستانی (مانند جام بقراط)، سم و مار به عنوان نماد داروسازی، طبابت و شفا نیز شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل مار زهر دار
عبارت «مار زهر دار» یک ترکیب وصفی اصیل فارسی است که از دو واژه کهن «مار» (ریشه در پارسی میانه mār) و «زهر» (به معنی سم) تشکیل شده است. این اصطلاح به هر گونه از خزندگان بدون دست و پا اشاره دارد که توانایی تولید و تزریق زهر از طریق دندانهای نیش خود را دارا هستند و ساختاری متفاوت از مارهای خانگی یا بیزهر دارند.
در فرهنگ و ادبیات ایرانی، این موجود بار نمادین دوگانهای دارد؛ از یک سو مظهر خطر پنهان، کینه، دشمنی فریبکارانه و فریب است و از سوی دیگر در نمادهای باستانی اسطورهای و پزشکی، زهر آن به عنوان مایه پادزهر و شفا تلقی میشود. در متون مذهبی مانند قرآن کریم، خود این ترکیب مستقیماً نیامده اما به واژههای همبسته نظیر «ثعبان» و «حیه» اشاره شده است.