یعنی چه
در منابع تاریخی، بابا توتا نام یکی از پیران صوفیه و عرفای گمنام در اصفهان قدیم است که مزارش در محله جوباره قرار داشته است. واژه بابا لقب صوفیان بوده و توتا دگرگونشده شغل تونتاب (مسئول آتشدان حمام) است. در وجهی دیگر، به صورت تفکیکشده بابا به معنی پدر و توتا در زبانهای هندوایرانی به معنی طوطی است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت bābā tutā است که از دو بخش بابا (با صداهای کشیده) و توتا (با ضمه تاء اول و الف کشیده) تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً خود «بابا توتا» است که از ۸ حرف تشکیل میشود و به عنوان پیر و عارف اصفهانی یا معادل تونتاب شناخته میشود.
به انگلیسی
به عنوان یک اسم خاص تاریخی، عیناً به صورت Baba Tuta آوانویسی میشود. اگر اجزای آن به صورت تفکیکشده ترجمه شوند، معادل طوطی پدر یا همان father/daddy parrot خواهد بود.
به عربی
در زبان عربی برای نام این شخصیت تاریخی از همان ساختار «بابا توتا» استفاده میشود. در ترجمه تحتاللفظی کلمات، بابا به «أب» و توتا به «ببغاء» (طوطی) برگردانده میشود.
به ترکی
این عبارت در ترکی به عنوان اسم خاص تغییر نمیکند و Baba Tuta نوشته میشود. در برگردان لفظی اجزا، کلمه بابا همان «baba» و توتا معادل «papağan» (طوطی) است.
به فارسی
معادل صریح و اصیل فارسی این نام خاص بر اساس کتب تراجم، همان «بابا تونتاب» است؛ یعنی پیر و مرشد معنوی که به شغل گرم کردن آتشدان حمامهای عمومی اشتغال داشته است.
نماد چیست
برای ترکیب «بابا توتا» نماد فرهنگی یا مذهبی ثبت نشده است. اما به صورت مجزا، واژه بابا نماد پدری، سرپرستی و حمایت معنوی است و واژه توتا (طوطی) در ادبیات نماد سخنگویی، تقلید و طراوت محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بابا توتا
عبارت «بابا توتا» در زبان فارسی دو وجه معنایی متفاوت دارد. در اصیلترین و مستندترین معنا، این عبارت یک اسم خاص تاریخی متعلق به یکی از عرفا, صوفیان و پیران گمنام در اصفهان قدیم است که مزار او در محله تاریخی جوباره واقع شده بود. در این بافتار، «بابا» لقبی احترامآمیز برای مشایخ صوفیه بوده و «توتا» شکل تغییریافته یا تصحیفشده واژه «تونتاب» (کسی که آتشدان حمام را روشن نگه میداشت) است.
در وجهی دیگر، اگر این ترکیب را به عنوان یک واژه عام بررسی کنیم، در فرهنگهای لغت رسمی به عنوان یک اصطلاح واحد ثبت نشده است. با این حال، با کالبدشکافی اجزای آن، واژه «بابا» به معنی پدر و واژه «توتا» در ریشههای کهن هندوایرانی به معنی طوطی است که ترکیب لفظی آنها معنای طوطیِ پدر را میسازد، هرچند کاربرد اصطلاحی ندارد.
این کلمه در بازیهای فکری و جدولهای متقاطع به عنوان یک گنجینه واژگانی با ۸ حرف شناخته میشود و تمرکز آن بر معرفی همین شخصیت تاریخی یا معادلهای لفظی آن است.