یعنی چه
فلز مونل (Monel) نام تجاری گروهی از سوپرآلیاژها یا ابرآلیاژهای فلزی پیشرفته است که از ترکیب حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد نیکل و ۲۰ تا ۳۰ درصد مس، به همراه مقادیر کمی آهن، منگنز، کربن و سیلیسیم ساخته میشود. این آلیاژ به دلیل استحکام مکانیکی بسیار بالا و مقاومت بینظیرش در برابر خوردگی ناشی از اسیدها و آب شور دریا در صنایع حساس کاربرد دارد.
تلفظ
این واژه به صورت «مُونِل» (Monel) تلفظ میشود و آوای آن در زبانهای مختلف از جمله انگلیسی و فارسی یکسان است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخ سؤالاتی نظیر «آلیاژ ضدخوردگی نیکل و مس»، «سوپرآلیاژ صنایع دریایی» یا «فلزی با نام تجاری خاص» مطرح میشود.
به انگلیسی
در متون علمی و بازرگانی بینالمللی از واژه Monel برای اشاره به این گروه از ابرآلیاژها استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به این ترکیب فلزی از اصطلاحات فوق استفاده میگردد.
به فارسی
از آنجا که «مونل» یک نام تجاری ثبتشده بینالمللی است، معادل واژگانی تککلمهای در فارسی ندارد و در زبان فارسی نیز عینا به صورت «فلز مونل» یا اصطلاح علمی «سوپرآلیاژ نیکل-مس» شناخته و به کار برده میشود.
نماد چیست
فلز مونل به دلیل اینکه یک آلیاژ (مخلوطی از چند فلز) است و نه یک عنصر خالص، نماد شیمیایی واحدی در جدول تناوبی عناصر ندارد. با این حال، در استانداردهای متالورژی بینالمللی با کدهایی تخصصی مانند UNS N04400 (برای گرید مونل ۴۰۰) یا Alloy 400 نمادگذاری و شناسایی میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Monel یک اسم خاص خارجی و نام تجاری است که ریشه فارسی یا عربی ندارد. این آلیاژ در سال ۱۹۰۱ میلادی توسط دانشمندی به نام رابرت کروکس استنلی اختراع شد و به افتخار رئیس وقت شرکت بینالمللی نیکل (INCO) یعنی آمبروز مونل (Ambrose Monell)، به این نام ثبت گردید. به دلیل ماهیت کاملاً صنعتی و مدرن آن، بخشهای ریشهشناسی سنتی یا کاربرد قدیمی برای آن وجود ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل فلز مونل
فلز مونل در واقع یک عنصر شیمیایی مستقل نیست، بلکه نامی تجاری برای گروهی از ابرآلیاژهای پیشرفته است که بخش عمده آن را نیکل و مس تشکیل میدهند. این آلیاژ به دلیل ساختار متالورژیکی خاص خود، استحکام مکانیکی فوقالعادهای دارد و در برابر عوامل مخرب محیطی نظیر اسیدهای قوی و آب شور دریا مقاومت بینظیری از خود نشان میدهد.
این فلز در اوایل قرن بیستم اختراع شد و به افتخار آمبروز مونل نامگذاری گردید. به دلیل خواص متمایز، این آلیاژ در صنایع سنگین و حساسی مانند مهندسی دریایی، ساخت تجهیزات فرآوری شیمیایی، صنایع نفت و گاز و تجهیزات هوانوردی کاربرد گستردهای دارد.
در بازار و استانداردهای صنعتی، مونل در گریدهای مختلفی مثل مونل ۴۰۰ و مونل K-500 تولید میشود که هرکدام با فرمولاسیون اندک متفاوت برای کاربردهای ویژه طراحی شدهاند و در جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه هفتحرفی و مهم در حوزه متالورژی شناخته میشود.