یعنی چه
واژه المعطله در لغت به معنای شیء یا زمینی است که به حال خود رها شده و بلااستفاده مانده است. در اصطلاح تاریخ ادیان و کلام اسلامی، این کلمه (به صیغه فاعل: المُعَطِّلة) به گروه یا فرقهای (مانند جهمیه) اطلاق میشود که صفات باریتعالی یا وجود صانع را نفی و انکار میکردند و به تعطیل صفات معتقد بودند.
تنزّه/تلفظ
این کلمه بر حسب کاربرد دو تلفظ دارد؛ در معنای لغوی و قرآنی به صورت صفت مفعولی یعنی «المُعَطَّلَة» (با فتح طاء) خوانده میشود و در اصطلاح کلامی به صورت صفت فاعلی یعنی «المُعَطِّلَة» (با کسر طاء) تلفظ میگردد.
در جدول
پاسخ دقیق در جدول برای این واژه خود کلمه «المعطله» است که ۷ حرف دارد. از دیگر جایگزینهای احتمالی میتوان به متروک و بایر اشاره کرد.
به انگلیسی
برای واژه المعطله در کاربردهای لغوی معادلهایی نظیر Abandoned و Idle به کار میرود و در متون تخصصی کلامی به صورت Muʿaṭṭila رومننویسی میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و در زبان عربی معیار با کلماتی مانند المتروكة و المهجورة هممعنی است.
به فارسی
برگردان دقیق این واژه به زبان فارسی شامل کلماتی چون متروکه، بایر، عاطل، خراب و رهاشده است که بار معناییِ از دست رفتن کارایی یک چیز را بازگو میکند.
در قرآن
این واژه یکبار در قرآن کریم در آیه ۴۵ سوره مبارکه حج آمده است: «وَبِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَقَصْرٍ مَشِيدٍ» که به چاههای آب رهاشده و بیصاحب در سرزمینهای ویرانشده اشاره دارد.
نماد چیست
ترکیب «بئر معطله» در فرهنگ اسلامی و متون ادبی نماد بارز نعمتهای بزرگ ضایعشده، جوامع نابودشدهای که آثارشان هست ولی حیاتی در آنها نیست، و عبرت نگرفتن انسانها از سرگذشت پیشینیان است.
جمعبندی و توضیح کامل المعطله
واژه عربی «المعطله» از ریشه سهحرفی «عطل» مشتق شده و در دو قلمرو لغوی و کلامی کاربرد دارد. در وجه لغوی و قرآنی، این کلمه به معنای هر چیز رهاشده، بیکاربرد و متروکه است؛ همانطور که در قرآن کریم برای توصیف چاههای آب رهاشده در جوامع هلاکشده به کار رفته و نمادی از ویرانی و تضییع نعمتهاست.
در قلمرو اصطلاحی و کلام اسلامی، این واژه اشاره به جریان یا فرقهای دارد که به نفی صفات ثبوتی خداوند پرداختند و معتقد بودند که انتساب صفات به ذات الهی موجب تشبیه میشود؛ از این رو به آنها «معطله» یا تعطیلکنندگان صفات میگویند. این واژه در هر دو کاربرد، مفهومِ خالی بودن و سلب فعالیت یا ویژگی را با خود به همراه دارد.