یعنی چه
کمعقل به کسی گفته میشود که نیروی سنجش، درک مصلحت یا توانایی خردورزی او کمتر از حد طبیعی و معمول است. این واژه در زبان عامه و ادبیات برای اشاره به افراد سادهلوح، کندذهن یا کسانی که رفتارهای بیمنطق و نسنجیده انجام میدهند به کار میرود.
تلفظ
این ترکیب وصفی از دو جزء تشکیل شده است: جزء اول «کَم» (با فتح کاف) که واژهای فارسی است و جزء دوم «عَقْل» (با فتح عین و سکون قاف) که ریشه عربی دارد.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول بر اساس تعداد حروف، واژه «کم عقل» با ۵ حرف است. از دیگر گزینههای مشابه میتوان به نادان، ابله و سفیه اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی بسته به میزان شدت و لحن کلام برای این مفهوم وجود دارد؛ از واژههای عمومی مانند foolish گرفته تا اصطلاحات دقیقتر مثل simple-minded.
به عربی
در زبان عربی از کلمه «سفیه» برای کسانی که توانایی تدبیر فکری و مالی ندارند استفاده میشود. همچنین عبارات ترکیبی مانند ضعیفالعقل کاربرد فراوانی دارد.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه akılsız دقیقترین معادل برای دلالت بر کمبود خرد و اندیشه است و کلماتی مثل aptal بار معنایی تندتری دارند.
نماد چیست
در ادبیات تمثیلی و فرهنگ عامه، مفهوم کمعقلی و حماقت معمولاً با حیواناتی مانند الاغ یا نمادهایی چون «طبل توخالی» (به نشانه سر و صدای زیاد و مغز خالی) نشان داده میشود. این واژه در ادبیات تعلیمی فارسی، نماد بارز بیخردی و نقطه مقابل عقل و فرزانگی است.
جمعبندی و توضیح کامل کم عقل
واژه «کمعقل» یک ترکیب وصفی فارسی-عربی است که از پیشوند صفتساز «کم» و اسم «عقل» ساخته شده و به معنای داشتن خرد اندک و ضعف در قدرت تشخیص و تدبیر است. این کلمه در روابط اجتماعی و ادبیات عامه معمولاً دارای بار معنایی منفی و تحقیرآمیز بوده و برای توصیف افرادی که رفتارهای نسنجیده یا سادهلوحانه از خود بروز میدهند استفاده میشود.
اگرچه خود این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده است، اما مفاهیم کاملاً همپوشان و مشابهی مانند «سفیه» (کسی که توانایی مدیریت فکری و مالی ندارد) و عبارات فعلی نظیر «لا یعقلون» (تعقل نمیکنند) به وفور در آیات دیده میشود که نشاندهنده توجه به این ویژگی شخصیتی در متون دینی است.
در حوزه حل جدول و معادلسازی، این کلمه دقیقاً ۵ حرف دارد و مفاهیمی چون ابله، کودن، نادان و سفیه از اصلیترین مترادفهای آن به شمار میروند که در زبانهای انگلیسی، عربی و ترکی نیز معادلهای ساختاری و معنایی دقیقی برای آن یافت میشود.