معنی
واژه «جدا» به معنای دور بودن دو یا چند چیز از یکدیگر، گسسته بودن، متمایز و غیرمشترک بودن است. این کلمه همچنین به مفهوم تنها، منفرد و تفکیکشده نیز به کار میرود.
یعنی چه
عبارت «جدا» یعنی عدم اتصال و پیوستگی؛ حالتی که در آن یک شیء یا مفهوم از دیگری گسسته، بریده یا مستقل شده باشد به طوری که هویت یا فضای مشترکی با هم نداشته باشند.
مترادف
این واژهها در زبان فارسی هممعنی کلمه جدا هستند و بسته به متن میتوانند جایگزین آن شوند.
متضاد
واژههای فوق نقطهی مقابل کلمه جدا هستند و مفهوم اتصال، ترکیب و پیوستگی را میرسانند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه فارسی «جدا» مشتق شدهاند. توجه شود واژههایی مانند جدی، جدیت و جداً عربی بوده و با این کلمه همخانواده نیستند.
ریشه
این واژه اصالت کاملاً ایرانی دارد. ریشه آن در فارسی میانه (پهلوی) به صورت jat یا jatāk بوده و در زبان اوستایی به صورت yata به کار میرفته است. این واژه با کلمات «جز» و «جذ» نیز همریشه است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ رایج برای راهنمای «دور از هم»، «منفصل» یا «سوا»، واژه ۳ حرفی «جدا» است.
به انگلیسی
واژه جدا در زبانهای دیگر معادلهای دقیقی دارد که برای توصیف مفاهیم فیزیکی و انتزاعی تفکیک به کار میروند.
جمعبندی و توضیح کامل جدا
واژه «جدا» یکی از کلمات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در دوران باستان و زبانهای پهلوی و اوستایی دارد. این کلمه در اصل مفهوم گسستگی، تمایز، دوری و عدم اتصال فیزیکی یا معنایی میان دو یا چند چیز را بیان میکند. در ادبیات فارسی، کاربرد این واژه فراتر از معنای مادی رفته و ابعاد عاطفی و عرفانی عمیقی به خود گرفته است؛ به طوری که مفهوم «جدایی» نمادی از هجران، فراق میان عاشق و معشوق، و در نگاه عرفانی، دوری روح انسان از اصل خویشتن قلمداد میشود.
بررسی ساختار لغوی آن نشان میدهد که این کلمه با واژگانی مانند «جز» قرابت دارد، اما نباید آن را با کلمات همنوای عربی مانند «جداً» یا «جدیت» که ریشه و معنای کاملاً متفاوتی دارند اشتباه گرفت. در کاربردهای روزمره، جدول کلمات و ترجمههای بینالمللی نیز این واژه به عنوان دقیقترین معادل برای مفاهیمی همچون استقلال، تفکیک و انفراد شناخته میشود.