یعنی چه
کلهمنار به برج، ستون یا تپهای گفته میشود که در گذشته جهانگشایان، پادشاهان مستبد یا فاتحان جنگی، از سرهای بریدهٔ دشمنان، مقتولان، راهزنان یا شورشیان مغلوب میساختند. هدف اصلی از ساخت این بناهای وحشتناک، نشان دادن قدرت، جشن پیروزی و ایجاد ترس و عبرت در دل سایر مردم بود.
تلفظ
این واژه از دو بخش «کَلّه» (به کسر کاف و فتح لام مشدد) به معنای سر و «مَنار» (با فتح میم) به معنای ستون یا برج تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این واژه دقیقاً ۷ حرف دارد و معمولاً با راهنماهایی چون «برج ساخته شده از سرهای بریده» یا «منار سرها» شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این پدیدهٔ تاریخی بیشتر از اصطلاحات ترکیبی مربوط به جمجمه و برج استفاده میشود.
به عربی
در منابع عربی از واژههای مناره یا مئذنه در ترکیب با رؤوس (سرها) یا جماجم (جمجمهها) استفاده میکنند.
به فارسی
واژههای مترادف و توصیفی در زبان فارسی شامل «منار کله»، «برج سرها» و «تپهٔ جمجمه» است. اجزای آن شامل «کله» (فارسی به معنی سر) و «منار» (وامواژه عربی از ریشه نور به معنی برج یا گلدسته) است.
در قرآن
اصطلاح کلهمنار یک ترکیب تاریخی و نظامی مخرّب است و هیچگونه کاربرد مستقیم، غیرمستقیم یا ریشهٔ قرآنی ندارد. واژه منار نیز در قرآن نیست، هرچند ریشه آن (نور) بارها ذکر شده است.
جمعبندی و توضیح کامل کله منار
واژهٔ «کلهمنار» یک ترکیب اسم مرکب در زبان فارسی است که ریشه در تلخترین و هولناکترین بخشهای تاریخ نظامی و سیاسی خاورمیانه و آسیای میانه دارد. این بناها در گذشته توسط حاکمان مستبد یا فاتحان سنگدل (مانند فتوحات مغول و تیمورلنگ) برای ایجاد رعب و وحشت و عبرتآموزی اجباری در میان توده مردم ساخته میشد.
امروزه این واژه هیچگونه کاربرد روزمرهای ندارد و صرفاً به عنوان یک اصطلاح تاریخی و نمادی از قساوت قلب، سنگدلی و ظلم مفرط در ادبیات و متون کهن به کار میرود. همچنین برخی محوطههای باستانی به دلیل کشف بقایای استخوانها به این نام شهرت یافتهاند.