یعنی چه
کمعقلی یک حاصلمصدر ترکیبی از «کم + عقل + ی» است که در لغت به معنای نقصان فکری، کمبود خرد، بیتدبیری و ضعف قوهٔ تشخیص به کار میرود. این حالت نشاندهندهٔ توانایی فکری یا تحلیل کمتر از حد متوسط در یک موقعیت یا بهطور کلی است.
تلفظ
این واژه از سه بخش واجشناختی تشکیل شده است: «کَم» (با فتحه کاف)، «عَقْ» (با فتحه عین و سکون قاف) و «لی» (با یای مجهول/مصدری).
در جدول
در پاسخ به سؤالات طراحان جدول، کلمه «کم عقلی» دقیقاً دارای ۶ حرف است. بسته به تعداد حروف مورد نیاز، واژههای مترادفی چون نادانی، حماقت، سفاهت و ابلهی نیز میتوانند به عنوان گزینههای جایگزین مد نظر قرار گیرند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم کمعقلی و رفتارهای ناشی از ضعف خرد، از واژههای متنوعی بر اساس شدت و لحن کلام استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی مفهوم کمعقلی با ترکیب قلة العقل یا واژههای مصدری مانند سفاهت (سبکمغزی) و حمق (نادانی) بیان میشود.
به فارسی
برابرهای اصیل و متداول فارسی این واژه عبارتند از: کمخردی، نادانی، بیخردی، تنکخردی و سبکعقلی که همگی بر اندک بودن مایه خرد و دانش دلالت دارند.
نماد چیست
در نمادشناسی زبانی و تمثیلهای ادبی، کمعقلی معمولاً با تاریکی، نادانی، کودکماندگی فکری و سقوط از جایگاه عقلانیت نمایش داده میشود. در فرهنگ عامه نماد رسمی و ثابتی ندارد، اگرچه گاهی رفتارهای برخی حیوانات در ادبیات به مجاز نماد بیتدبیری شمرده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل کم عقلی
کمعقلی واژهای مرکب از پیشوند فارسی «کم» و ریشه عربی «عقل» به همراه «ی» مصدری است. این کلمه در اصطلاح لغوی به معنای نقصان فکری، کمبود خرد، بیتدبیری و ضعف قوه تشخیص در انسان به کار میرود و در برابر مفاهیمی چون عاقلی، خردمندی و فرزانگی قرار میگیرد.
در متون و منابع دینی مانند قرآن کریم، اگرچه خودِ لفظ ترکیبی «کمعقلی» به کار نرفته است، اما مفهوم آن بارها با واژگانی چون «سَفَه» (سبکمغزی) و ساختارهای فعلی مانند «لا یَعْقِلُونَ» (تعقل نمیکنند) مورد نکوهش قرار گرفته است که بر عدم استفاده صحیح از ابزار شناخت و اندیشه تاکید دارد.
در کاربردهای روزمره، جدولهای کلمات متقاطع و برگردانهای زبانی، این واژه همواره با مفاهیمی نظیر نادانی، حماقت، ابلهی و سفاهت همپوشانی دارد و در زبانهای انگلیسی و عربی نیز معادلهای دقیقی برای توصیف این ویژگی روحی و شناختی یافت میشود.