یعنی چه
الخزرج در اصل نام یکی از دو قبیلهٔ بزرگ عرب قحطانی (در کنار قبیله اوس) ساکن در یثرب (مدینه) بود که پس از هجرت پیامبر به «انصار» معروف شدند. در لغتنامههای قدیم عربی، این واژه به معنای «باد تند و شدید»، «باد جنوب» و گاهی «شیر» یا «گاومیش» نیز آمده است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت فتح اول، سکون دوم، فتح سوم و سکون چهارم یعنی «اَلْخَزْرَج» (Al-Khazraj) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، به عنوان پاسخ برای طایفهای از انصار مدینه یا معادل باد شدید، کلمه «الخزرج» با ۶ حرف یا «خزرج» با ۴ حرف قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و تاریخی لاتین، این نام را به صورت Al-Khazraj یا برای اشاره به قبیله، Banu Khazraj مینویسند.
به عربی
در زبان عربی به عنوان اسم علم برای این قبیله از اصطلاح «الخزرج» یا «بنو الخزرج» استفاده میشود که منسوب به جد بزرگ آنها خزرج بن حارثه است.
به فارسی
در زبان فارسی معمولاً بدون الف و لام تعریف عربی و به صورت «خزرج» یا «قبیلهٔ خزرج» به کار میرود و در ترجمه متون کهن به همان صورت اصلی یاد میشود.
در قرآن
عین واژهٔ «الخزرج» در متن قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما بنا بر نظر مفسران، آیاتی از جمله آیات ۱۰۰ تا ۱۰۳ سوره آلعمران که به اتحاد و پایان دشمنیها دعوت میکند و همچنین واژههایی مانند «الانصار» و «طائفتان» اشاره به این قبیله و قبیله اوس دارد.
نماد چیست
این کلمه در فرهنگ و تاریخ اسلام نماد برادری، ایثار، پناه دادن به مهاجران (مفهوم انصار) و پشت سر گذاشتن کینهها و جنگهای طولانی دوران جاهلیت (مانند جنگ بعاث) در سایه یگانگی و ایمان است.
جمعبندی و توضیح کامل الخزرج
واژهٔ «الخزرج» در اصل ریشه در زبان عربی کلاسیک دارد و به معنای باد شدید، باد تند جنوب یا توصیفاتی طبیعی از این دست است. با این حال، شهرت و کاربرد اصلی این کلمه تاریخی است و به عنوان نام خاص (اسم علم) برای یکی از بزرگترین قبایل عرب قحطانی که از یمن به مدینه (یثرب) مهاجرت کرده بودند، شناخته میشود.
این قبیله به همراه پسرعموهای خود یعنی قبیلهٔ اوس، سالها درگیر جنگهای خونین داخلی بودند، اما با ظهور اسلام و هجرت پیامبر، به دین اسلام گرویدند و لقب بزرگ «انصار» (یاران پیامبر) را دریافت کردند. اگرچه نام الخزرج صراحتاً در قرآن نیامده، اما ماجرای پایان اختلافات آنها و ایثارگریهایشان در آیات متعددی ستوده شده است.